İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI’NDAN NÜKLEER ANLAŞMA DUYURUSU
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın yaklaşık iki hafta önce dile getirdiği nükleer anlaşma teklifinin, 31 Mayıs 2025 tarihinde Umman tarafından Tahran’a teslim edildiğini bildirdi. Erakçi, X platformunda yaptığı paylaşımda, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi’nin Tahran’a beklenmedik bir ziyaret gerçekleştirdiğini ifade etti. Erakçi, “Değerli kardeşim Umman’ın seçkin Dışişleri Bakanı Busaidi, bugün Tahran’a kısa bir ziyaret gerçekleştirerek, İran halkının ilkeleri, ulusal çıkarları ve hakları doğrultusunda uygun şekilde yanıtlanacak bir ABD teklifinin unsurlarını sundu” şeklinde konuştu.
NÜKLEER GÖRÜŞMELER VE ANLAŞMAZLIKLAR
İran ve ABD arasındaki nükleer müzakereler, Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen beş tur görüşme ile sürüyor. Taraflar arasındaki ana anlaşmazlık, uranyum zenginleştirme meselesi üzerinde yoğunlaşıyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimine engel olacak şekilde sınırlamayı hedeflerken, karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise başlangıçta düşük düzeyde zenginleştirmeye onay vermişken, son zamanlarda İran’ın her düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını şart koşmuş durumda.
ABD medyası, 11 Mayıs’ta Umman’daki dördüncü tur görüşmelerde, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un İran heyetine yazılı bir teklif sunduğunu bildirdi. Trump, bu konuda “Evet, bir teklif var. Ama İran hızlı hareket etmeli, yoksa kötü şeyler olacak” diyerek Tahran’a baskı yaptı. Ancak İran, o dönemde yazılı bir teklif almadığını savundu.
SÜRECİN ARKA PLANI VE GELİŞMELER
Trump, 2018 yılında ABD’nin Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) olarak bilinen 2015 nükleer anlaşmasından tek taraflı olarak çekilmiş ve İran’a ağır yaptırımlar uygulamıştı. 2025 yılında göreve dönmesiyle birlikte İran ile yeni bir anlaşma sağlamak amacıyla diplomasi trafiği hız kazandı. Nisan ayında Umman’da başlayan dolaylı görüşmeler, Roma ve tekrar Umman’da devam etti. İran, yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını sınırlamaya istekli olduğunu belirtirken, düşük düzeyde uranyum zenginleştirme konusundaki tutumunu koruyor.