İSTANBUL’DA TAKSİ PLAKASI FİYATLARI DÜŞÜYOR
Son günlerde İstanbul’daki taksi plakası fiyatlarının gerilediği gözlemleniyor. Taksimetre zammı ile yükselme eğilimine giren plaka fiyatları, artık düşüş göstermeye başladı. Taksi Mali Cihazı’nın zorunlu hale gelmesi ve böylece neredeyse vergi vermeyen taksilerin gerçek usulde vergilendirilmesi, şoförlerin kazançlarını önemli ölçüde zayıflatıyor. Ek olarak, ticari taksilerde plaka sahipleri ile yasa dışı kiracılar arasında yaşanan belirsizlik, vergi yükümlülüğü konusunda kafa karışıklığına yol açıyor.
KDV ORANI YÜZDE 20
Taksilerde uygulanan Katma Değer Vergisi oranı yüzde 20 düzeyinde. Örneğin, bin liralık bir yolculukta bu vergiden dolayı 200 lira kesiliyor. Gelir Vergisi, Gelir Geçici Vergisi ve stopaj gibi vergiler de hesaba katıldığında, taksi şoförünün kazancının yaklaşık yüzde 45’i vergiye gidiyor. Taksinin günlük yakıt masrafında ödenecek KDV ise ortalama olarak 400 lira civarında seyrediyor. Ancak pratikte KDV için mahsuplaşma gibi bir durum söz konusu olmuyor.
TAKSİ ALMAKOLE ŞEYLERİ AZALDI
Uzun yıllar basit usulde vergi ödeyen ve düzensiz bir şekilde fiş/fatura kesebilen taksiler, artık gerçek usulde vergiye geçildiği için yatırım aracı olarak cazibesini kaybediyor. Bu durum, taksi plakalarının fiyatlarının artan taksimetre ücretine rağmen 2 milyon lira seviyelerinde düşmesine yol açtı.
PLAKA SATIŞINDA KDV UYGULAMASI
Plaka satışlarında da KDV ve noter harcı, gerçek değer üzerinden ödeniyor. Örneğin, 10 milyon liralık bir plaka satışında 1 milyon 666 bin 666 lira KDV ödeniyor ve plaka sahibi eline 8 milyon 333 bin 334 lira geçiyor. Diğer taraftan, taksi plakasını satan kişi, satış bedelinin yüzde 3’ünü notere harç olarak ödemek durumunda kalıyor ve bu yüzde 300 bin lira ediyor. Bu yükümlülük genelde plakayı satın alan kişiye aktarılıyor.
TAKSİ PLAKALARI NE KADAR DEĞERLİ?
Günümüzde taksi plakalarının taban fiyatı 10,7 milyon lira, tavan fiyatı ise 11,2 milyon lira olarak belirlenmiş durumda. Plaka kiraları ise şu an 60 bin lira seviyelerinde duruyor.
VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ KİME AİT?
Basit usulde vergilendirme sisteminde tüm vergilerin plaka sahipleri tarafından ödendiği ve bu durumun temsili bir tutar oluşturduğu biliniyor. Ancak gerçek usulde vergilendirme sisteminde mesele karışıklıklar içeriyor. Taksicilik sektöründe, plaka sahipleri, yasa dışı kiracı ve şoförler arasında vergi yükümlülüğü dersini kimlerin ödeyeceğine dair belirsizlik sürüyor. Kendi aracını kullanıp çalışan plaka sahiplerinin oranı yalnızca yüzde 5 civarında. Diğer yandan, yasa dışı kiralama işlemleri devam etmekte ve bu durumdan kazanç sağlayan galeriler ve komisyoncular vergisel yükümlülükleri yerine getirmiyor.
ŞOFÖRÜN KAZANÇ VERGİSİ KİME AİT?
Plaka sahibi, işlettiği araçta bile ikinci şoför konumunda olduğunda, şoförün kazancına dair KDV ve gelir vergisi ödeme durumu netlik kazanmıyor. Yasa dışı kiralık plakalarda kiracı, kira mı çıkaracak yoksa vergiyi mi ödeyecek bilemiyor. Bu belirsizlik, kiralık plakaların yasa dışı sözleşmelerinin sona ermesi durumunda, genelde komisyonculara veya galericilere geri verilmesini tetikleyebilir.