ABD ile İran arasındaki geçici anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ve toplam 5 milyon varil ham petrol taşıyan üç tanker bölgeden ayrılmaya başladı. Gemi takip verileri tankerlerden ikisinin Asya’ya doğru yol aldığını gösteriyor. Bu hareketlilik küresel petrol arzını artırarak fiyatların gerilemesine yol açtı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ TANKERLER ROTA BELİRLEDİ
Güney Kore bayraklı “VL Breeze” adlı ultra büyük ham petrol taşıyıcısı boğazı geçti. 2 milyon varil Katar kondensatı ve Abu Dabi ham petrolü taşıyan gemi, Güney Kore’nin Daesan limanına doğru yola çıktı. Hyundai Oilbank tarafından kiralanan bu süper tanker boğazdan ayrıldı.
Indian Oil Corporation tarafından kiralanan Liberya bayraklı “Plata Carrier” adlı VLCC de hareket etti. 2 milyon varil Suudi ham petrolü taşıyan tanker boğazdan ayrıldı. Liberya bayraklı “Prudent Warrior” adlı Suezmax tipi tanker ise Umman’ın Sohar limanına ilerliyor. Bu tanker 1 milyon varil Irak Basra ham petrolü taşıyor.
GEÇİCİ DENİZ KORİDORLARI OLUŞTURULDU
Geçen hafta Körfez içinde yaklaşık 90 milyon varil ham petrol mahsur kalmıştı. Güney Kore Denizcilik Bakanlığı dört geminin boğazdan ayrıldığını bildirdi. Bunlardan biri Güney Kore’ye yöneldi. Diğerleri ise üçüncü ülkelere doğru seyrediyor.
Mahsur kalan 26 gemiden 18’i halen Körfez’de bekliyor. Gemiler geçici deniz koridorlarını kullanabilir. Umman bu koridorları Uluslararası Denizcilik Örgütü ile oluşturdu. Umman, Hürmüz Boğazı’nı geçiş ücreti uygulamadan trafiğe açık tutacağını duyurdu. Güvenli geçiş için kuzey ve güneyde iki geçici güzergah belirlendi.
Arz hareketliliği LNG sevkiyatlarına da yansıdı. Katar’dan kargo yüklemek için bekleyen iki boş LNG tankeri görüldü. “Shandong Redwood” ve “Milaha Qatar” adlı gemiler boğazın batısında bekliyor. Boğazdan geçen boş LNG gemisi sayısı dokuza ulaştı. Katar Başbakanı ülkesinin birkaç hafta içinde normal LNG üretimine döneceğini belirtti.
PETROL FİYATLARI DÖRT AYIN DİBİNİ GÖRDÜ
Brent petrol fiyatları çarşamba günü yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti. Bu son dört ayın en düşük seviyesi oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,56 düşüşle 75,88 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı yüzde 1,6 kayıpla 72,07 dolardan işlem gördü.
Brent petrol gün içinde 75,37 doları test etti. Bu seviye 28 Şubat öncesindeki en düşük seviyeydi. WTI ise 71,55 dolara kadar çekildi. Bu 3 Mart’tan bu yana en düşük seviye oldu.
KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer piyasanın normalleşmeyi fiyatladığını belirtti. Waterer, “Yaptırımların hafifletilmesi durumunda tankerlerdeki stok göz önüne alındığında, İran’ın üretimi ve ihracatı oldukça hızlı artabilir” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin Tahran’a tanıdığı 60 günlük yaptırım muafiyeti fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Bu muafiyet İran’ın petrol satmasına izin veriyor. Lübnan’daki çatışmaların hafiflemesi de fiyatlardaki düşüşü destekledi. IMO, mahsur kalan gemilerin geçişi için bir tahliye planının yürürlükte olduğunu açıkladı.
Anlaşmanın kalıcılığı konusundaki belirsizlikler sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump İran’ın nükleer denetimleri kabul ettiğini öne sürdü. Tahran yönetimi ise böyle bir taviz vermediğini açıkladı. Siebert Financial Yatırım Direktörü Mark Malek piyasaların riskleri tam olarak hesaba katmadığını ifade etti.
ASYALI RAFİNERİLER İRAN PETROLÜNE TEMKİNLİ YAKLAŞIYOR
ABD’nin İran petrol satışlarına yönelik geçici yaptırım muafiyeti yoğun talep görmeyebilir. Asyalı rafinerilerin stokları dolu olduğu için acele etmesi beklenmiyor. 21 Ağustos’a kadar geçerli olan muafiyet döneminde ana alıcının Çin’deki bağımsız rafineriler olacağı öngörülüyor.
Asyalı şirketler mart ayından bu yana yoğun alım yapmıştı. Bu şirketler ağustos ayına kadar olan arz ihtiyaçlarını karşıladı. İran Ulusal Petrol Şirketi Asyalı rafinerilerden petrol alımı için teklif talep ediyor. İran petrolünün en büyük alıcısının Çin olmaya devam edeceği tahmin ediliyor.
Deniz üzerindeki İran ham petrolü son 48 saatte 6 milyon varil arttı. Bu miktar 126 milyon varile ulaştı. Yaklaşık yarısının Güney Çin Denizi veya Sarı Deniz’de beklediği aktarıldı. Diğer yarısı da bu yöne doğru hareket halinde.
Hindistan’daki rafineriler uzun vadeli alım taahhüdünde bulunmaya sıcak bakmıyor. Bu rafineriler ABD yaptırım muafiyetinin devam edeceğine dair güvence istiyor.