KONUT SEKTÖRÜNDE YENİ DÜZENLEMELER

Konut sektöründe, 2026 yılı hedefiyle Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve belediyeler birlikte rayiç bedellerde kapsamlı bir güncelleme yapmayı planlıyor. Bu yenilik, bedellerin piyasa değerlerine daha yakın hale gelmesini sağlayacak. Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre, artış oranları mevcut değerlerin 10 ila 15 katına çıkabilecek. Prof. Dr. Emre Alkin tarafından hazırlanan “Gayrimenkul Değerlemesi Sorunsalı: Vergi Kaybı ve Eksik Sigorta” raporuna göre, Türkiye’de her yıl ortalama 1,5 milyon konut satışı gerçekleşiyor. Fakat rayiç bedel ile gerçek satış fiyatı arasındaki fark nedeniyle ortaya çıkan vergi kaybı yıllık 6 milyar doları buluyor. Ülkede toplam 38 milyon konut bulunuyorken, düşük rayiç bedellerin neden olduğu toplam vergi kaybı 8 milyar dolara ulaşıyor.

DEVLETİN MALİYETİ ARTIYOR

İmarlı arazilerdeki kayıpların da eklenmesiyle birlikte, sektörün kamuya olan maliyeti 25 milyar dolara yaklaşırken, bu durum kamu gelirlerinde ciddi düşüşlere ve vergi adaletinde önemli dengesizliklere yol açıyor. Raporda, rayiç bedel üzerinden yapılan sigortaların olası afetlerde yetersiz ödeme riski taşıdığına da dikkat çekiliyor. Mevcut sistemin kentsel dönüşüm projelerindeki hızı azalttığı ve konut fiyatlarının erişilebilirliğini olumsuz yönde etkilediği ifade ediliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, daha önce yaptığı açıklamalarda tapu harçlarının gerçek satış değeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiğini vurgulamıştı. Kurum, “Gerçek değer üzerinden tapu harcı alınması, adaletsizliği ve haksızlığı ortadan kaldıracaktır” demişti.

MÜLKLERİN DEĞERİ ARTIYOR

Yeni sistemle birlikte, tapu kayıtlarında görünen değerler gerçek piyasa değerine yakınlaşacak ve ev sahipleri mülklerini resmi olarak daha değerli gösterebilecek. Rayiç bedelin yükselmesi, psikolojik bir prestij artışının yanı sıra mülk sahiplerine hukuki anlamda önemli avantajlar getirecek. Bu artış, gelecekte satışlarda fiyatları destekleyen resmi bir belge işlevi görecek. Alıcı-satıcı arasındaki değer tartışmaları azalacak, kayıtdışı bedel beyanları yerine gerçek değer üzerinden işlem yapılacak.

BANKACILIK SEKTÖRÜNDE DEĞİŞİM GÖZLEMLENİYOR

Bu artışın bir başka önemli etkisi ise bankacılık sektöründe görülecek. Bankalar, kredi teminatı olarak değerlendirilen taşınmazların değerini belirlerken rayiç bedelini esas alıyor. Rayiç bedellerin yükselmesi, yatırım yapmak isteyen bireyler ve şirketler için finansmana erişimi kolaylaştıracak ve kredi limitlerini artıracak. Önceden düşük rayiç bedel nedeniyle teminat değeri yetersiz kalan taşınmazlar, yeni sistem sayesinde krediye uygun hale gelecek. Bu durum, bireysel yatırımcılar ve inşaat şirketlerinin projelerine ivme kazandırabilir. Rayiç bedel artışı, belediyelerin emlak vergisi gelirlerini artırarak bütçelerine ek kaynaklar sağlayacak. Bu kaynaklar, altyapı, kamu hizmetleri ve yerel kalkınma projelerine yatırım için değerlendirilecek. Ancak sektör temsilcileri, vergi ve harçlardaki olası artışların konut satışlarını olumsuz yönde etkileyebileceği konusunda uyarıyor.