Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, ‘Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ onaylandı.
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE YENİ HAKLAR
Yeni düzenlemeyle, Çevre Kanunu üzerinde yapılan değişikliğe istinaden, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne 175 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde doğal çevrenin biyolojik çeşitliliği ile ekosistemlerin korunmasından sorumlu kılındı. Ayrıca, bu çeşitliliğin korunması ve kullanımıyla ilgili esasların belirlenmesinde yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınacak. Genel Müdürlüğe, sulak alanların korunması, nesli tükenme tehlikesi altında olan bitki ve hayvan türlerinin korunması gibi konularda denetim yetkileri tanınıyor. İdari yaptırım uygulama yetkisi de bu kapsamda Genel Müdürlüğe veriliyor. Denetim harcamaları için gerekli bütçe ödeneği sağlanacak.
KANUNDA YENİ TANIMLAMALAR
Bu değişiklikle birlikte, Milli Parklar Kanunu’nda yeni tanımlar da eklendi. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir kuruluş olarak tanımlanıyor. “Alan kılavuzu” tanımı, korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için eğitimi tamamlamış, yetkili kişileri kapsıyor. “Av ve doğa koruma memurları” ise, mevzuata aykırılık oluşturan fiilleri takip etmek ve biyolojik çeşitliliğin korunmasıyla ilgili denetim faaliyetlerini yürütmekle görevli olarak tanımlanıyor.
KORUNAN ALANLAR İÇİN PLANLAMA SÜRECİ GENİŞLETİLİYOR
Kanun, milli park dışındaki korunan alanlar için de milli parklar için geçerli olan plan hazırlama süreçlerinin uygulanmasını öngörüyor. Milli Parklar Kanunu’na uygun olarak hazırlanan planlar, doğa koruma açısından önemli olan alanların korunması ve kullanılması teşvik edilecek.
GERÇEK KİŞİLER VE ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİLERİNE VERİLECEK İZİNLER
Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri dışında kalan milli parklar ve tabiat parklarında, belirli şartlarla gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine turistik bina ve tesis kurma izni verilebilecek. Bu izin süresi 49 yıllık bir intifa hakkı sağlıyor ve başarılı işletmeler için bu süre 99 yıla kadar uzatılabilecek.
TESCİL YASAĞI KAPSAMINDAKİ YAPILAR
Kamusal ve özel izinler dışında, korunan alanlarda herhangi bir yapı veya tesis için doğrudan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından el konulacak. Tescil yasağı kapsamındaki yapılar, derhal yıkılacak veya ihtiyaç duyulursa değerlendirilecektir.
AV VE DOĞA KORUMA MEMURLARI İLE SAHA BEKÇİLERİ
Yapılan düzenlemeyle, milli parklar ve korunan alanlarda av ve doğa koruma memurları ile saha bekçilerinin de koruma hizmetlerine dahil olması amaçlanıyor. Ayrıca, alan kılavuzlarının yetiştirilmesi konusunda gerekli çalışmalar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek.
DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYELİ İŞLETMELER KURABİLECEK
Kanun ile, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, gerektiğinde döner sermaye işletmeleri kurabilecek. Ayrıca, bu işletmelere tahsis edilen sermaye miktarını artırma yetkisi Cumhurbaşkanına verilecek.
SÖZLEŞMELERİN TARAFI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ OLACAK
Milli Parklar Kanunu çerçevesinde, turizm izinlerinin işlemleri Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne devrediliyor. 2026 yılında yürürlüğe girecek yeni düzenleme ile farklı kurumların daha önce yürüttüğü sözleşmeler de bu müdürlüğe ait olacak.
Bu bilgi ve düzenlemeler, doğa koruma alanında daha etkin bir yönetim ve koruma mekanizması sağlamayı hedefliyor.