Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik ürünlere yönelik yeni ihracat kontrolleri, uluslararası ticaretin dinamiklerini bozmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu durumu “olağanüstü agresif” olarak değerlendirirken, mevcut tarifelere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu. Trump, Truth adlı sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Çin’in bu yaklaşımını “uluslararası ticarette eşi benzeri görülmemiş” ve “ahlaki bir utanç” olarak nitelendirdi. Yeni vergilerin ve ihracat kontrollerinin 1 Kasım’da devreye gireceği belirtildi.
YENİ GÜMRÜK VERGİLERİ 1 KASIM’DA BAŞLIYOR
Trump’ın açıklamasına göre, yeni gümrük vergisi uygulaması 1 Kasım 2025 tarihlerinde yürürlüğe girecek; ancak Çin’in alacağı ek önlemlere bağlı olarak bu tarihin öne çekilmesi mümkün. Aynı tarihten itibaren, kritik yazılımlar için de yeni ihracat kontrolleri getirileceği bildirildi. Bu kararların teknoloji ve dijital altyapı üzerinde önemli etkiler yaratması muhtemel.
ÇİN’İN İHRACAT KONTROLLERİ YENİ BİR DÜZENLEME
Çin, nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik yeni kontrollerle yabancı kuruluşların Çin menşeli ürünleri başka ülkelere yeniden ihraç etmeden önce hükümet onayı almasını zorunlu kıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kurallar uyarınca, yabancı kuruluş ve bireylerin nadir toprak ürünleri, teknolojileri veya diğer çift kullanımlı ürünleri ihraç etmeden önce çift kullanımlı ihracat lisansı almak zorunda olduğu belirtildi.
TRUMP’TAN SERT TEPKİ
Trump, nadir toprak elementlerine ilişkin yeni düzenlemeler sonrası Pekin yönetimini tarifeleri artırmakla ve Şi Jinping ile planlanan görüşmeyi iptal etmekle tehdit etti. Trump, “Artık Şi ile görüşmek için bir sebep yok” diyerek, bunun sonucunda ABD-Çin ilişkilerinin daha da gerileceği mesajını verdi. Bu durum, dünya genelindeki piyasaları da olumsuz etkiledi.
PİYASALARDA DALGALANMA BAŞLADI
Trump’ın yeni tarife tehditleri borsa değerlerini sarsarak, ciddi satışlara yol açtı. Dow Jones Sanayi Endeksi %1,9, S&P 500 endeksi %2,7 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite %3,6 değer kaybı yaşadı. Piyasalarda kaydedilen bu dalgalanmanın ardından Tahvil faizleri düştü ve petrol fiyatları sert bir düşüş gösterdi. Piyasalarda yaşanan bu gelişmelerin, ticaret savaşının tekrardan alevlenmesinin bir göstergesi olduğu değerlendiriliyor.
BITCOIN VE ALTINDA HAREKETLİLİK
Dünyanın en büyük kripto varlığı Bitcoin, Cuma akşamı itibarıyla %5,5 düşerek 114.505 dolar seviyelerine geriledi. Öte yandan ons altın fiyatları 4000 dolar barajını aşarak 4017 dolar seviyesinde haftayı kapattı. Bu gelişmeler, küresel ekonomik belirsizliklerin devam ettiğini gösteriyor.