Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik ürünler üzerindeki ihracat kontrolleri, küresel ticaret dinamiklerini etkilemeye devam ediyor. ABD Başkanı Trump, bu durumu “olağanüstü agresif” bir yaklaşım olarak nitelendirerek, mevcut tarifelere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulayacaklarını duyurdu. Trump, Truth isimli sosyal medya hesabından, Çin’in bu tavrını “uluslararası ticarette eşi benzeri görülmemiş” ve “ahlaki bir utanç” olarak değerlendirdi.
YENİ GÜMRÜK VERGİSİ 1 KASIM’DA UYGULANACAK
Başkan Trump’ın açıklaması doğrultusunda, yeni gümrük vergisi uygulaması 1 Kasım 2025’te devreye girecek. Ancak, Çin’in atacağı olası ek adımlara bağlı olarak bu tarihin öne çekilmesi mümkün. Aynı tarihten itibaren kritik yazılımlar için de yeni ihracat kontrolleri uygulanacağı bilgisi verildi. Bu kararın, özellikle teknoloji ve dijital altyapılar üzerinde önemli yansımaları olması bekleniyor. Trump, “Çin’in düşmanca tavrının tüm ülkeleri etkilediği açık” diyerek, yeni vergilerin gerekliliğini vurguladı.
ÇİN’DEN YENİ İHRACAT KONTROLLERİ
Çin, nadir toprak elementlerine ilişkin yeni ihracat kontrolleri getirerek, yabancı kuruluşların Çin menşeli ürünlerini başka ülkelere ihraç etmeden önce hükümet izinleri almasını zorunlu kıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan kurallara göre, yabancı bireylerin ve kuruluşların nadir toprak ürünlerini veya diğer çift kullanımlı ürünleri yurtdışına gönderebilmesi için çift kullanımlı ihracat lisansı almaları gerektiği belirtildi. Bazı önlemler hemen yürürlüğe girerken, diğerleri 1 Aralık’ta geçerli olacak.
TRUMP’TAN ÇİN’E SERT TEPKİ
Trump, Çin’in bu son düzenlemeleri sonrası Pekin yönetimine karşı tarifeleri artırmakla ve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile planlanan görüşmeyi iptal etmekle tehdit etti. Trump, “Şu an Şi ile görüşmek için bir sebep yok” diyerek bu durumun pekiştiğini ifade etti. Ancak, Pekin’in liderler arasındaki görüşmeyi kamuoyuna duyurmadığı da göz önünde.
PİYASALARDA AŞIRI DALGALANMA
Trump’ın yeni tarife tehditleri borsaları sarstı ve hisse senetlerinde ciddi satışlara neden oldu. Dow Jones Sanayi Endeksi %1,9, S&P 500 %2,7 ve Nasdaq Composite %3,6 değer kaybetti. NatAlliance Securities’in başkanı, “Tam da sakin bir gün beklerken bu ortamın karışması piyasalarda çalkantıya neden oldu” dedi. Ayrıca, Hazine tahvilleri savunma aracı olarak işlev görmeye başladı ve ABD doları zayıfladı.
KRİPTOLARDA DÜŞÜŞ
Dünyanın en büyük kripto parası Bitcoin, %5,5 değer kaybederek 114.505 dolara geriledi. Ons altın ise 4000 doların üzerine çıkarak 4017 dolar seviyesinde haftayı kapatmayı başardı. Ticaret savaşlarının yeni dalgasının piyasalara nasıl etki edeceği dikkatle izleniyor.