ABD Başkanı Donald Trump’ın “Barış Kurulu”, savaştan etkilenen Gazze bölgesinin ekonomik hayatını canlandırmak amacıyla iki yıldır devam eden çatışmaların ardından nakit yerine kripto para sistemini devreye alma planlarını hayata geçirmeyi hedefliyor. Bilgi sahibi beş farklı kaynağın aktardığına göre, ABD doları gibi bir para birimine sabitlenecek olan bu dijital para, Gazze’de gerçekleştirilecek tüm alışverişlerde kullanılacak. İki yıl süresince devam eden israilli saldırılar sebebiyle geleneksel bankacılık ve ödeme sistemlerinin büyük hasar aldığı bu bölgede, yetkililer bu gelişmeyi “Gazze’nin ekonomik geleceği için önemli bir atılım” olarak nitelendiriyor. Ayrıca, kripto para sisteminin, nakit paranın yanında taşınmasının ve sayılmasının zorlukların yaşandığı bölgede daha kullanışlı olacağı vurgulanıyor. Diğer yandan, eleştirmenler ise Gazze’deki ağır hasar görmüş olan 2G şebekesinin bu tür bir yükü kaldıramayacağı görüşündeler. Bazı eleştirmenler, projenin asıl amacının ise Gazze’deki tüm alışverişin kontrolünün sağlanması olduğunu ifade ediyor.
GAZZE KRİPTO PARASI PROJESİNİN DETAYLARI
The Financial Times’a açıklama yapan bir konuya hakim kaynak, bu dijital para biriminin Amerikan dolarına direkt olarak sabitleneceği niyetinin bulunduğunu belirtti. Ayrıca, bu sürecin Körfez ülkeleri ile Filistinli şirketlerin öncülüğünde yürütülmesi hedefleniyor. Kaynak, “Bu bir ‘Gazze Coini’ ya da yeni bir Filistin para birimi olmayacak; sadece Gazzelilerin dijital ortamda işlem yapmalarına olanak tanıyan bir araç görevi görecek” şeklinde bir açıklamada bulundu. Projeye liderlik eden isim ise Trump’ın Gazze’yi yeniden inşa etmekle görevli “Barış Kurulu”nda ücretsiz danışman olarak görev yapan İsrailli teknoloji girişimcisi Liran Tancman. Gelişmeler, 14 kişilik bölgenin yeni teknokratik hükümeti olan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi (NCAG) ve eski BM elçisi Nickolay Mladenov’un liderliğindeki Yüksek Temsilcilik Ofisi tarafından da destekleniyor. Geçtiğimiz hafta Washington’da düzenlenen bir toplantıda açıklamalarda bulunan Tancman, NCAG’nin “e-ödemelere, finansal hizmetlere, e-öğrenmeye ve sağlık hizmetlerine imkan tanıyan, kullanıcı verilerinin kontrol altında tutulduğu güvenli bir dijital omurga” oluşturmak için çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. Bir Trump yönetimi yetkilisi, “Barış Kurulu, NCAG ve Gazze Yüksek Temsilcilik Ofisi, Gazze ekonomisini harekete geçirecek tüm seçenekleri inceliyor” diyerek ABD’nin dijital varlıklara olan desteğini yineledi.
Filistin Para Otoritesi, bölgenin merkez bankası olmasına karşın kendi para birimini çıkarma yetkisine sahip değil. Resmi olarak bölgede İsrail şekeli kullanılmakta. Savaşın patlak vermesinin ardından bankamatiklerin tahrip edilmesi ve İsrail’in nakit akışını durdurmasıyla Gazze’de fiziksel şekele erişim imkansız hale geldi. Bu durum halkın elektronik ödeme sistemlerine yönelmesine neden oldu. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa göre, işlemlerin anonim fakat takip edilebilir olduğu bu sistemle “Hamas’ın kaynak yaratmasını engellemek için Gazze’yi nakit paradan arındırmayı” amaçladıkları vurgulanıyor. Proje destekçileri, dijital işlemlerin yaygınlaşmasıyla ticaretin İsrail hükümetinin getirdiği kısıtlamalara tabi olmaksızın sürdürülmesinin mümkün olacağını öngörüyor.