İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI’NDAN AÇIKLAMA

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın yaklaşık iki hafta önce dile getirdiği nükleer anlaşma teklifinin, 31 Mayıs 2025’te Umman tarafından Tahran’a iletildiğini açıkladı. Erakçi, X platformunda yaptığı açıklamada, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi’nin beklenmedik bir şekilde Tahran’a yaptığı ziyareti de duyurdu. Erakçi, “Değerli kardeşim Umman’ın seçkin Dışişleri Bakanı Busaidi, bugün Tahran’a kısa bir ziyaret gerçekleştirerek, İran halkının ilkeleri, ulusal çıkarları ve hakları doğrultusunda uygun şekilde yanıtlanacak bir ABD teklifinin unsurlarını sundu” dedi.

GÖRÜŞMELER VE ANLAŞMAZLIKLAR

İran ve ABD arasındaki nükleer müzakereler, Umman’ın arabuluculuğunda beş tur görüşmeyle devam ediyor. Taraflar arasındaki ana anlaşmazlık, uranyum zenginleştirme konusunu kapsıyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini önleyecek biçimde sınırlamayı ve bunun karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise daha önce düşük düzeyde zenginleştirmeye onay verirken, son zamanlarda İran’ın her düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetini durdurmasını talep ediyor.

ABD, 11 Mayıs’ta Umman’daki dördüncü tur görüşmelerde, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un İran heyetine yazılı bir teklif verdiğini bildirmişti. Trump bu konuda, “Evet, bir teklif var. Ama İran hızlı hareket etmeli, yoksa kötü şeyler olacak” diyerek Tahran’a baskı yapmıştı. Ancak İran, o dönemde bu teklifin kendisine ulaşmadığını iddia etti.

SÜRECİN ARKA PLANI

Trump, 2018’de ABD’yi Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) olarak bilinen 2015 nükleer anlaşmasından tek taraflı olarak çekerek İran’a ağır yaptırımlar uygulamıştı. 2025’te göreve dönmesiyle, İran ile yeni bir anlaşma için diplomatik trafiğin hızlandığı gözlemleniyor. Nisan ayında Umman’da başlayan dolaylı görüşmeler, Roma ve tekrar Umman’da devam etti. İran, yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını sınırlamaya istekli olduğunu belirtiyor.