TRUMP’IN AÇIKLAMASI VE İSRAİL’İN OPERASYONU

İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine ve askeri hedeflerine yönelik gerçekleştirdiği “Rising Lion” operasyonunun ardından ABD Başkanı Donald Trump’tan ilk açıklama geldi. Trump, Fox News’e verdiği demeçte, İsrail’in saldırısını önceden bildiğini ancak ABD’nin bu operasyona katılmadığını belirtti. İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini ifade eden Trump, diplomatik müzakerelerin devam etmesi gerektiğini savundu.

TRUMP’IN SÖZLERİ VE ABD’NİN POZİSYONU

Trump, “İsrail’in saldırısını önceden biliyordum. İran nükleer bombaya sahip olamaz. Müzakere masasına geri dönmeyi umuyoruz. Göreceğiz. Liderliklerinde geri dönmeyecek birkaç kişi var,” açıklamasında bulundu. İran Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami ve diğer üst düzey isimlerin öldürüldüğüne dikkat çeken Trump, İran’ın misilleme yapması halinde “Gerekirse İsrail’i savunacağız” dedi. Saldırının gerçekleşeceğini öngören Trump, saldırı öncesi, İsrail’in İran’a yönelik bir saldırısının gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etmişti.

ABD’NİN TUTUMU VE NÜKLEER GÖRÜŞMELER

ABD Dışişleri Bakanlığı, yapılan saldırıya dahil olmadıklarını vurgularken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “İsrail bu eylemi kendi savunması için gerekli gördü. Önceliğimiz bölgedeki Amerikan güçlerini korumak,” dedi. Trump, İran ile nükleer müzakerelerin Oman’da devam etmesi gerektiğine dikkat çekerken, İran’ın uranyum zenginleştirme programını tamamen durdurması gerektiğini de vurguladı. ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff’un 15 Haziran’da Oman’da İranlı yetkililerle altıncı tur görüşmelere katılması planlanıyordu, ancak saldırının bu görüşmeleri nasıl etkileyeceği belirsizliğini koruyor.

İSRAİL’İN OPERASYONU VE İRAN’IN TEPKİSİ

İsrail, “önleyici ve hassas” olarak tanımladığı operasyonda, Tahran, Natanz ve diğer bölgelerdeki nükleer tesisler ile askeri karargâhları hedef aldı. İran Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami, Genelkurmay Başkanı Mohammad Bagheri ve iki nükleer bilim insanının öldüğü bilgisi doğrulandı. İran lideri Ayatollah Ali Khamenei, saldırıları “vahşi” olarak tanımlayarak misilleme sinyali verdi. İran, bu saldırılara karşılık olarak İsrail’e 100’den fazla insansız hava aracıyla (İHA) cevap verdi.

KÜRESEL ETKİLER VE PETROL FİYATLARI

Gerçekleşen bu saldırılar, Orta Doğu’daki gerilimi artırırken, petrol fiyatlarında yüzde 9 oranında bir artış görüldü. Brent petrol fiyatı 74,49 dolara, WTI ham petrol fiyatı ise 73,39 dolara yükseldi. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), Natanz nükleer tesisinin vurulduğunu onaylayarak durumu “endişe verici” olarak nitelendirdi.