TRUMP VE POWELL ARASINDA SÜREN GERİLİM
Amerika Birleşik Devletleri’nde, Başkan Donald Trump ile Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell arasında devam eden bir gerginlik mevcut. Trump, Truth Social platformunda paylaşım yaparak Powell’ı görevden aldığını gösteren bir karikatür yayınladı. Paylaşımda, Trump’ın parmağını Powell’a doğrultarak “Kovuldun” diye bağırdığı bir resim yer alırken, Powell’ın da eşyalarını içeren bir kutu tuttuğu gözlemleniyor. Söz konusu karikatür, yapay zeka tarafından yaratılmış durumda. Trump, Powell’ı faiz indirimine temkinli yaklaşımı yüzünden sıkça eleştirmiş ve ona “Too Late Powell” (Çok Geç Powell) lakabını takmıştı. En son, merkez bankasının bu ayın başında gerçekleştirdiği faiz indirimine rağmen tehditte bulundu. Powell’ın başkanlık görev süresi Mayıs 2026’da sona eriyor.
TRUMP’IN ELEŞTİREL TUTUMU
American CNBC’ye göre, son dönemlerde Trump, Fed binasına yönelik eleştirilerini azaltmış olsa da, Powell’ın yüksek faiz oranları ile ekonomiyi olumsuz etkilediği yönündeki görüşlerini sürdürmeye devam ediyor. Paylaşım, Fed başkanına yönelik kamuoyu baskısının arttığını ve Beyaz Saray ile ülkenin merkez bankası arasında benzeri görülmemiş bir gerilim yaşandığını gösteriyor. Trump, başkanlığı sırasında 2018 yılında atadığı Powell ile sıkça karşı karşıya gelmiş ve onu, faiz oranlarını daha erken ve daha fazla düşürmediği için eleştirmişti. Başkan, yüksek borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeyi tehdit ettiğine dikkat çekmişti. Powell, kovulmasına “yasa gereği izin verilmediğini” pek çok kez vurgulamıştı.
FAİZ POLİTİKALARI ÜZERİNE YORUMLAR
Geçen salı günü yaptığı açıklamada, Powell “Faiz oranını çok uzun süre çok yüksek tutarsak, işgücü piyasası gereksiz yere zayıflayabilir” ifadelerini kullandı. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de yakın zamanda yaptığı bir röportajda, “Enflasyon dört buçuk yıldır üst üste hedefin üzerinde ve yükseliyor. Aşırı agresif davranmamak için biraz dikkatli olmamız gerekiyor” diye belirtti. Trump’ın sosyal medya paylaşımı, Federal Rezerv’in ekonomik büyüme, enflasyon ve istihdam oranları üzerinde büyük bir etki yapabilecek kritik kararlar alırken geldi. ABD merkezli Newsweek’e göre, Fed’in ana faiz oranı, merkez bankasının bu yılki ilk faiz indiriminin ardından yüzde 4,3’ten yüzde 4,1’e geriledi. Politika yapıcılar, bu yıl iki kez daha faiz indirmeyi planladıklarını açıkladı. Ancak Powell, 2021’den bu yana Fed’in yüzde 2’lik hedefini sürekli aşan enflasyonun yeniden ortaya çıkmasını önlemek için temkinli bir yaklaşım izlediklerini belirtti.
PARTİ İÇİ DERİN BÖLÜNMELER
Bu anlaşmazlık, Fed’in faiz belirleme komitesindeki derin görüş ayrılıklarını yansıtıyor. Trump tarafından atanan Fed Guvernörü Michelle Bowman ve yönetim kurulu üyesi Stephen Miran, daha agresif faiz indirimlerini savunuyor. Miran, faizlerin yüzde 2 ile 2,5’e kadar düşürülmesi gerektiğini öne sürüyor. Ancak Powell ve Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, çok hızlı faiz indirimlerinin enflasyon kontrolünde kaydedilen ilerlemeyi tehdit edebileceği uyarısını yaparak itidal çağrısında bulunuyor.
İPOTEK DOLANDIRICILIĞI KONUSUNDAKİ KRİZ
Durumu karmaşık hale getiren bir diğer unsur, Fed Guvernörü Lisa Cook’un Trump yönetimi tarafından ipotek dolandırıcılığıyla suçlandığı ve görevden almaya çalışıldığı bir mücadele vermesi. Cook, Federal Rezerv Yasası’nın guvernörlerin yalnızca görev suistimali sebebiyle görevden alınmalarına izin verdiğini savunarak bu duruma karşı dava açmıştı. Trump yönetimi, Fed’in Washington’daki yenileme çalışmaları nedeniyle Powell’ı sert bir şekilde eleştirirken, Trump’ın Fed başkanını bu sebepten dolayı görevden alma girişiminde bulunacağına dair şüpheler artmış durumda.