TÜRKİYE’NİN BARİŞ DİPLOMASİSİ
Türkiye, global düzeyde barış diplomasisi konusunda örnek teşkil ediyor. 3 yılı aşkındır devam eden çatışmaları durdurmak amacıyla aktif bir şekilde çalışan Türkiye, iki ülkeyi aynı yıl içinde tam 3 kez bir araya getirmeyi başardı. Bu görüşmelerin sonuncusu bugün İstanbul Çırağan Sarayı’nda yapıldı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın başkanlık ettiği görüşme, yaklaşık bir saat sürdü. Görüşmenin ardından Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, toplantının sonuçlarına dair açıklama yaptı ve “Olumsuz sonuçlanmadı” ifadelerine yer verdi. Bu toplantıda, ateşkese dair herhangi bir bilgi verilmedi. Ancak, Ukrayna Lideri Vladimir Zelensky, görüşmeden sonra yaptığı açıklamada, “Heyetler, Türkiye aracılığıyla çeşitli belgeleri birbirine ulaştırdı. Esirlerin serbest bırakılması için hazırlık yapıyoruz” şeklinde bilgi sundu.
Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov, İstanbul’daki görüşmelere dair yaptığı açıklamada, esir takası konusunda anlaşmaya varıldığını doğruladı. Umerov, “İlk nokta ateşkes. İkincisi insanlarımızın, mahkumların, kaçırılan çocukların serbest bırakılması. Üçüncüsü ise liderlerin bir araya gelmesi. Biz sadece takas konusunda anlaştık. Diğer ayrıntıları daha sonra vereceğiz” diye belirtti. Ayrıca, “Rusya ve Ukrayna, tüm ağır hasta savaş esirlerini ve 25 yaşın altındaki esirleri takas etme konusunda anlaştı” dedi.
Rus heyetinin başkanı Vladimir Medinsky, esir takası konusunda mutabık kaldıklarını söylerken, “En büyük çaplı esir takası konusunda mutabık kaldık. Yaralı ve ağır yaralı askerlerin tamamı takas edilecek” dedi. Medinsky, ayrıca Ukrayna’ya bir hafta içinde 6 bin dondurulmuş asker cesedi teslim edeceklerini de ifade etti. Rusya tarafı, Ukrayna’nın kendilerine 339 ismi içeren bir esir listesi sunduğunu ve teslim taleplerini ilettiklerini duyurdu.
Umerov, İstanbul’daki görüşmeler sonrası Ukrayna’nın 20-30 Haziran tarihleri arasında Rusya ile yeni bir toplantı yapılmasını önerdiğini belirtti. Ukrayna tarafı, Rusya’nın koşulsuz ateşkes teklifini yine reddettiğini ifade ederek, bir sonraki toplantının liderler arasında gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.
Daha önce 16 Mayıs 2025 tarihinde İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda yapılan görüşmelerde, taraflar 1000’e 1000 esir takası üzerinde anlaşmıştı. Bu takas, 23-25 Mayıs tarihleri arasında tamamlanmış ve her iki taraf 1000’er savaş esirini karşılıklı olarak serbest bırakmıştı. Ukrayna Savunma Bakanı Umerov, bu takası “büyük bir başarı” olarak nitelerken, Rus tarafı da sonuçlardan memnun kaldığını iletmişti. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, takasın tamamlanması için Türkiye’ye teşekkür ederek, sürecin barışa yönelik önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Görüşmelerde ateşkes konusu da gündeme gelse de, taraflar arasındaki anlaşmazlık devam ediyor. Ukrayna, koşulsuz bir ateşkes talep ederken, Rusya uzun vadeli bir barış anlaşmasına odaklandığını savunuyor. Rus heyeti, Ukrayna’nın bazı taleplerini “kabul edilemez” bulduğunu ifade ederken, Ukrayna tarafı, Moskova’nın yeni talepler öne sürerek süreci zorlaştırdığını iddia ediyor.