ENFLASYON BEKLENTİLERİ YÜKSELDİ
2026-2028 yıllarına dair enflasyon, istihdam ve büyüme gibi temel makro ekonomik hedeflerin bulunduğu Orta Vadeli Program resmi olarak yayımlandı. 2025-2026 ve 2027 yılları için belirlenen büyüme hedefleri revize edilerek daha düşük seviyelere çekildi. 2028 yılı büyüme hedefi ise yüzde 5 olarak belirlendi. OVP’nin değerlendirme kısmında, enflasyonun “hizmet fiyat artışındaki katılığın sürmesi ve gıda fiyatlarında gözlenen artışlardan dolayı 2025-2027 OVP’de öngörülen hedefin üzerinde seyrettiği” ifade ediliyor.
BÜYÜME HEDEFLERİ DÜŞTÜ
Önceki OVP’de yüzde 17,52 olarak belirlenen 2025 yılı enflasyon hedefi yüzde 28,5’e çıkarıldı. 2026 için daha önce yüzde 9,7 olan enflasyon hedefi yüzde 16’ya yükseltildi. 2027 yılı için enflasyon hedefi yüzde 9, 2028 yılı için ise yüzde 8 olarak belirlendi. Büyüme projeksiyonlarına bakıldığında, 2025 yılı için yüzde 4 olan büyüme öngörüsü 3,3 olarak revize edildi. 2026 büyüme hedefi yüzde 4,5’tan yüzde 3,8’e düşerken, yüzde 5 olarak belirlenen 2027 büyüme hedefi 4,3 olarak güncellendi. 2028 yılı büyüme hedefi ise yine yüzde 5 olarak korundu.
KİŞİ BAŞINA MİLLİ GELİR HEDEFLERİ
2025 yılı için milli gelirin 1 trilyon 569 milyar dolar, 2026 yılı için 1 trilyon 658 milyar dolar, 2027 yılı için 1 trilyon 763 milyar dolar ve 2028 yılı için 1 trilyon 886 milyar dolar olması hedefleniyor. Kişi başına düşen gelirin 2025 yılı için 17 bin 748 dolar, 2026 yılı için 18 bin 621 dolar, 2027 yılı için 19 bin 710 dolar ve 2028 yılı için 20 bin 987 dolar olacağı öngörülüyor.
İşsizlik oranı hedefleri ise 2025 için yüzde 8,5, 2026 için yüzde 8,4, 2027 için yüzde 8,2 ve 2028 için yüzde 7,8 olarak belirlenmiş durumda. Cari açığın milli gelire oranının ise yüzde 1’e gerilemesi bekleniyor. Programda cari denge ile ilgili olarak 2026’da 22,3 milyar dolarlık bir açık tahmini yer alıyor. Açığın 2027’de 20,5 milyar dolara, 2028’de ise 18,5 milyar dolara gerilemesi öngörülüyor. 2026’da cari açığın milli gelire oranı yüzde 1,3 olarak belirlenmişken, 2027’de bu oranın yüzde 1,2; 2028’de ise yüzde 1 olacağı tahmin ediliyor.
İHRACAT VE İTHALAT HEDEFLERİ
İhracatta 2026 hedefi 282 milyar dolar, 2027 hedefi 294 milyar dolar ve 2028 hedefi 308,5 milyar dolar olarak belirlenmiştir. İthalat hedefleri ise 2026 yılı için 378 milyar dolar, 2027 yılı için 393 milyar dolar ve 2028 yılı için 410 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Dolar kuru tahminleri de yeni OVP’de belirlenmiş durumda. 2025 için ortalama 39,63 TL (artış +%20,7), 2026 için 46,60 TL (artış +%17,6), 2027 için 50,71 TL (artış +%8,8) ve 2028 için 53,76 TL (artış +%6,0) olarak öngörülüyor.
OVP’DE KİLİT TEMALAR
OVP değerlendirme kısmında şu ifadelere yer veriliyor: “Orta Vadeli Program (2025-2027)’da, üç yıllık dönemde izlenecek makroekonomik politika çerçevesini ve tedbirleri ortaya konulmuş, öncelikli reform alanlarına yönelik somut düzenlemeler takvime bağlanarak Programın ilgili kurumlar tarafından etkin, koordineli ve disiplinli şekilde uygulanması ve izlenmesi sağlanmıştır.” Ayrıca, büyüme ve ticaret, beşeri sermaye ve istihdam, fiyat istikrarı ile finansal istikrar alanlarındaki öncelikli reformlar OVP (2025-2027)’de yer almakta.
JEOPOLİTİK RİSKLER
“2025 yılı makroekonomik hedef ve gelişmeleri” küresel ve bölgesel konjonktür ışığında değerlendirildiğinde başta tarifeler olmak üzere artan belirsizliklerin, “küresel iktisadi faaliyeti olumsuz yönde etkilediği” vurgulanıyor. Jeopolitik gelişmelerin emtia piyasalarında dalgalanmalara neden olduğu belirtiliyor. Uygulanan tarifelerin enflasyon beklentileri üzerindeki etkileri, özellikle gelişmiş ülke merkez bankalarının faiz indirim sürecini geciktiriyor. Bu gelişmeler karşısında OVP (2025-2027) politikaları ve tedbirleri kararlılıkla sürdürülüyor. “Makroekonomik göstergelerde hedeflerin önemli ölçüde gerçekleşmesi bekleniyor.”
DEZENFLASYON SÜRECİNE GİDEN YOL
OVP’de “gıda fiyatlarında gözlenen artışların enflasyonun üzerinde seyretmesine yol açtığı” kaydedilmektedir. Haziran 2024 itibarıyla başlayan dezenflasyon sürecinde, “sıkı para politikası uygulamaları, iç talepte dengelenme ve yapısal dönüşüm adımlarının devamıyla enflasyonda gerileme eğilimi sürmektedir.” Yapılan dönüşüm adımları ile yeşil ve dijital dönüşüme yönelik düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Ayrıca, kamu harcamalarında etkililik, vergilemede etkinlik ve kayıt dışılıkla mücadele konularında azami çaba gösterilmektedir. 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program, temel makroekonomik çerçevenin güncellenmesi ile birlikte önümüzdeki yıllarda hayata geçirilecek olan öncelikli dönüşüm adımlarını içermektedir.