HASTALIKLAR ARASINDAKİ BAĞLANTI

Yeni bir araştırma, halk arasında “uçuk virüsü” olarak bilinen herpes simpleks virüsü tip 1 (HSV-1) ile Alzheimer hastalığı arasında bir bağ bulunabileceğini öne sürdü. Bu hipotez daha önce gündeme gelmişti; lakin son çalışma, bu olası ilişkiye dair en geniş verileri inceleyerek önemli bulgulara ulaştı.

HSV-1 HAKKINDA BİLGİ

HSV-1, sinir hücrelerini enfekte edebilen bir nörotropik virüs olarak biliniyor. Genellikle ağız ve dudak çevresinde uçuklara neden olan bu virüs, Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 50 yaş altındaki dünya nüfusunun üçte ikisinde görülüyor. İlk enfeksiyon, çoğunlukla ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları gibi belirtilerle başlıyor. Sonrasında virüs, sinir sistemine yerleşerek uyku halinde kalıyor ve stres veya hastalık gibi durumlarda yeniden aktif hale gelerek semptomlara neden olabiliyor.

ARAŞTIRMA YÖNTEMİ

BMJ Open adlı hakemli dergide yayımlanan çalışmada, 2006 ile 2021 yılları arasında ABD’de Alzheimer teşhisi konan 340 binden fazla kişi incelendi. Bu bireyler, yaş, cinsiyet ve coğrafi bölge gibi kriterlere dayanarak Alzheimer teşhisi almayan benzer kişilerle karşılaştırıldı. Elde edilen bulgulara göre, Alzheimer hastalarının yüzde 0,44’ü daha önce HSV-1 tanısı almıştı. Kontrol grubunda bu oran yüzde 0,24 olarak belirlendi. Bunun, HSV-1 taşıyan bireylerde Alzheimer gelişme riskinin yüzde 80 daha fazla olabileceğini gösteriyor. Ancak bu, göreli bir artış. Dikkat çeken diğer bir bulgu ise, HSV-1 tanısı almış ve antiviral ilaçlarla tedavi gören bireylerde Alzheimer gelişme riskinin yüzde 17 daha düşük olmasıydı.

ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN BULGULARI

Daha önceki bazı araştırmalar, Alzheimer hastalarının beyin dokularında HSV-1 DNA’sını bulmuştu. Ayrıca laboratuvar ortamında yapılan çalışmalarda, HSV-1’in beyindeki sinir hücrelerinde Alzheimer’a özgü amiloid-beta plaklarının oluşumunu tetikleyebileceği gözlemlenmişti. Bu veriler, virüsün yeniden aktifleşmesinin beyinde iltihaplanma veya hasara neden olarak Alzheimer riskini artırabileceği düşüncesini destekliyor. Ancak uzmanlar, bu tür çalışmaların yalnızca bir bağlantı kurduğunu, neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını belirtiyor.

ENDİŞE DÜŞÜNMELİ Mİ?

Hayır. Mevcut verilere göre, uçuk virüsüne sahip olmak tek başına Alzheimer riskini ciddi şekilde artırmıyor. Birçok insan HSV-1 virüsünü taşıdığı halde, ciddi nörolojik sorunlar yaşamıyor. “HSV-1 ve Alzheimer ilişkisi” ilginç ve daha fazla çalışmaya açık bir konu olsa da, şu an için kesin bir bilimsel yargıya ulaşılmış değil. Alzheimer hastalığı, yaş, genetik, kalp sağlığı, eğitim durumu ve yaşam tarzı gibi pek çok faktörün etkileşimiyle gelişen karmaşık bir hastalık.