ALZHEİMER İLE UÇUK VİRÜSÜ ARASINDAKİ BAĞLANTI
Yeni bir araştırma, halk arasında “uçuk virüsü” olarak bilinen herpes simpleks virüsü tip 1 (HSV-1) ile Alzheimer hastalığı arasında bir bağlantı olabileceğini öne sürüyor. Bu hipotez yeni değil, ama son çalışma bu olası ilişkiye dair en geniş verileri inceleyerek dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.
HSV-1 HAKKINDA BİLGİLER
HSV-1, sinir hücrelerini enfekte edebilen bir nörotropik virüs. Genellikle ağız ve dudak çevresinde çıkan uçuklara neden olan bu virüs, Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 50 yaş altındaki dünya nüfusunun üçte ikisinin vücudunda bulunuyor. İlk enfeksiyon, genellikle ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları gibi belirtilerle başlıyor. Sonrasında virüs, sinir sistemine yerleşerek uyku halinde kalıyor ve stres, hastalık gibi durumlar söz konusu olduğunda yeniden aktif hale gelerek uçuk gibi semptomlara yol açabiliyor.
ÇALIŞMADA KULLANILAN YÖNTEM
BMJ Open adlı hakemli dergide yayımlanan çalışmada, 2006 ile 2021 yılları arasında ABD’de Alzheimer teşhisi konulan 340 binden fazla kişi incelendi. Bu bireyler, yaş, cinsiyet ve coğrafi bölge gibi kriterlere göre Alzheimer teşhisi almayan benzer bireylerle eşleştirildi. Elde edilen bulgulara göre, Alzheimer hastalarının yüzde 0,44’ü daha önce HSV-1 tanısı almış. Kontrol grubunda ise bu oran yüzde 0,24 olarak kaydedildi. Bu bulgular, HSV-1 taşıyan bireylerde Alzheimer gelişme riskinin yüzde 80 daha fazla olabileceğini gösteriyor. Ancak bu risk, göreli bir artış. Dikkat çeken bir diğer bulgu ise, HSV-1 tanısı almış ve antiviral ilaçlarla tedavi edilen bireylerde Alzheimer olma riskinin yüzde 17 daha düşük olduğuydu.
YENİ BİR TEORİ OLDUĞUNA DİKKAT
Daha önceki araştırmalar, Alzheimer hastalarının beyin dokularında HSV-1 DNA’sına rastlanmıştı. Ayrıca laboratuvar ortamında yapılan çalışmalarda, HSV-1’in beyindeki sinir hücrelerinde Alzheimer’a özgü amiloid-beta plaklarının oluşumunu tetikleyebileceği gözlemlenmişti. Bu veriler, virüsün yeniden aktif hale gelmesinin beyinde iltihaplanma veya hasara yol açarak Alzheimer riskini artırabileceğine dair teoriler üretiyor. Ancak uzmanlar, bu tür çalışmaların yalnızca bir bağlantı veya eşzamanlılık gösterdiğini, neden-sonuç ilişkisi kurmadığını belirtiyor.
UÇUK VİRÜSÜNE SAHİP OLANLAR ENDİŞELEMELİ Mİ?
Hayır. Mevcut verilere göre, uçuk virüsüne sahip olmak tek başına Alzheimer riskini önemli ölçüde artırmıyor. Çoğu insan HSV-1 virüsünü taşımakta, ancak ciddi bir nörolojik sorun yaşamıyor. “HSV-1 ve Alzheimer ilişkisi” ilginç ve daha fazla araştırmaya açık bir alan. Ancak kesin bir bilimsel yargıya henüz ulaşılmış değil. Alzheimer hastalığı; yaş, genetik, kalp sağlığı, eğitim durumu ve yaşam tarzı gibi birçok faktörün etkileşimiyle gelişen karmaşık bir rahatsızlık.