SOSYAL MEDYADA YAPAY ZEKANIN ETKİSİ
Sosyal medyada yayılan fotoğrafların gerçek mi yapay zeka ürünü mü olduğu anlaşılamaz hale geliyor. Örneğin, sel felaketi sırasında köpeğini kucaklayan küçük kızın fotoğrafı ciddi bir kullanıcı kitlesince gerçek olarak düşünülmüştü. Uzmanlar, bu tür içeriklerin “AI slop” (yapay zeka taşması) olarak adlandırıldığını belirtiyor. Bu terim, yapay zeka araçlarıyla hızlı ve kolayca üretilen, düşük ya da orta kalitedeki videolar, görseller, sesler, metinler veya bu içeriklerin bir karışımını ifade ediyor. Bu içerikler genellikle doğruluk kaygısı olmadan hazırlanıyor ve sosyal medyada paylaşılma amacı internetin dikkat ekonomisinden maddi kazanç sağlamak oluyor. Ancak bu durum, kaliteli ve faydalı içeriklerin görünmez hale gelmesine neden oluyor.
DİJİTAL PLATFORMLARDA YAPAY ZEKANIN YERİ
The Guardian’ın Temmuz 2025’te yayımladığı bir analizde, YouTube’daki en hızlı büyüyen 100 kanaldan 9’unun yapay zeka ile üretilmiş “zombi futbolu” videoları veya “kedi pembe dizileri” gibi içerikler yayımladığı belirtiliyor. Spotify’da ise “The Velvet Sundown” gibi tamamen kurgusal gruplar, sahte hikayeler ve sıradan şarkıları ile dinleyicilerin karşısına çıkıyor. Tüm bu içerikler, yapay zeka tarafından üretiliyor. Aynı sorun edebiyat alanında da görülüyor. Kullanıcı gönderilerini kabul eden ve yazarlara ödeme yapan Clarkesworld adlı çevrimiçi bilimkurgu dergisi, 2024’te başvuruları kapatmak zorunda kaldı; çünkü dergiye yapılan başvuruların büyük kısmı yapay zeka tarafından oluşturulmuştu. Wikipedia da bu durumdan etkileniyor. Kalitesiz yapay zeka içerikleri, platformun gönüllü moderasyon sistemini zor duruma sokuyor. Eğer bu içerikler temizlenemezse, milyonlarca insanın güvendiği bilgi kaynağı tehdit altında kalacak.
“AI slop” yalnızca düşük kalitedeki içeriklerle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda yanıltıcı içeriklerin yayılmasına da yol açıyor. Örneğin, Hurricane Helene sırasında Başkan Joe Biden’ın kriz yönetimini eleştirenler, yapay zeka ile üretilmiş köpek ve kız çocuğu görselini delil olarak paylaşmıştı. Gerçek sanatçılar için de büyük bir tehlike söz konusu. Gerçek üreticilerin emek harcadığı içerikler, algoritmalar tarafından niteliksiz içeriklerle aynı düzeye konuyor ve AI slop’un gölgesinde kayboluyor. Bu durum, sanatçılar için iş ve gelir kaybı anlamına geliyor.
ALTERNATİFLER VE ÇÖZÜMLER
Bazı platformlar, kullanıcıların şüpheli içerikleri işaretlemesine veya topluluk notları eklemesine olanak tanıyor. Zararlı içerikler ise doğrudan rapor edilebiliyor. The Conversation yazarlarından Laura Hood, konuyla ilgili yazdığı makalede şu ifadeleri aktarıyor: “Yapay zeka, sahte hesaplardan deepfake videolarına kadar birçok tehditle hayatımıza girdi. Şimdi ise karşımıza, interneti çöplüğe çevirecek yeni bir kavram çıktı.” Ayrıca, “En azından artık bu düşük kaliteli içerik selini tanımlayacak net bir ismimiz var,” diye de ekliyor.