SGK’DAN YIPRANMA PAYI UYGULAMASINA YENİ DÜZENLEME
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yıpranma payı uygulamasında yaşanan suistimalleri önlemek için harekete geçti. Erken emeklilik hakkı, tehlikeli ve yıpratıcı iş kollarında çalışanlar için geçerli olmasına rağmen aşçı, çaycı, sekreter gibi risk unsuru taşımayan meslek grupları tarafından kötüye kullanıldığı belirlendi. Nisan 2025’ten itibaren yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle, bu meslekler için yıpranma payı bildirimleri sistem üzerinden engellenecek.
YIPRANMA PAYINDA SUİSTİMAL TESPİTİ
SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün yaptığı denetimlerde, bazı işyerlerinde tehlikeli iş kapsamına girmeyen meslek gruplarının yıpranma payına dahil edildiği belirlendi. Milliyet’in aktardığına göre, aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi görevlerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca riskli işlerle yanlış ilişkilendirildiği tespit edildi. Bu suistimaller, gerçek tehlikeli işlerde çalışanların haklarını gasp ederken SGK’nın mali yükünü artırıyordu.
NİSAN 2025’TE YENİ DÜZENLEME
SGK, bu sorunun çözülmesi adına Nisan 2025’ten itibaren yeni bir düzenleme uygulamaya sokacak. 17 Nisan 2025 tarihli ve 115555274 sayılı SGK Genel Yazısı’na göre, tehlikeli iş grubuna girmeyen meslek kodlarından yapılan yıpranma payı bildirimleri sistemden engellenecek. Yanlış bildirim yapmaya çalışan işverenler, SGK’nın çevrimiçi sistemi üzerinden uyarı mesajı alacak.
HANGİ MESLEKLER KAPSAM DIŞI?
Yıpranma payı, madenciler, sağlık çalışanları, itfaiyeciler, polisler, askerler, gazeteciler, cezaevi personeli ile demir-çelik ve çimento fabrikası çalışanları gibi tehlikeli ve yıpratıcı işlerde çalışan 45 meslek grubu için tanınıyor. Ancak yapılan denetimlerde aşağıdaki mesleklerin risk unsuru taşımadığı ve bu meslekler için yanlış bildirim yapıldığı tespit edildi:
– Aşçı
– Bekçi
– Çaycı
– Danışman
– Hizmetli
– Sekreter
Bu meslek grupları, artık fiili hizmet süresi zammından yararlanamayacak. SGK, yalnızca 3600 gün (10 yıl) ve üzerinde tehlikeli işte çalışanlara yıpranma payı hakkı tanıyor. Bu süre, emeklilik yaşından en fazla 3 yıl indirim sağlamaktadır.
AMAÇ: ADİL EMEKLİLİK VE MALİ DİSİPLİN
SGK’nın bu adımı, yıpranma payının yalnızca gerçek hak edenlere ulaşmasını ve sistemin mali sürdürülebilirliğini sağlamak olarak hedefleniyor. Uzmanlar, yanlış bildirimlerin emeklilik sistemine zarar verdiğini ve gerçek riskli işlerde çalışanların haklarını korumanın gerekli bir konu olduğunu vurguluyor. Hürriyet’in bildirdiğine göre, düzenleme sonrası denetimlerin artacağı ve cezai yaptırımların daha sıkı hale geleceği ifade ediliyor.