Türkiye’de artan gıda fiyatları ve liranın reel değer kazanması, yurttaşları sınır ötesi alışverişe yönlendiriyor. Her ay binlerce Türk vatandaşı, Yunanistan’ın Alexandroupolis kentindeki marketlerden uygun fiyatlı ürünler alarak geri dönüyor. “Alışverişim Türkiye’nin üçte biri fiyatına geliyor” ifadesini kullanan İstanbul’dan Cihan Çıtak, her ay kendisini arabasıyla Alexandroupolis’te bulduğunu belirtiyor. Çıtak, “Litresi 10 avro olan zeytinyağını Türkiye’de ancak iki katına bulabiliyoruz. Alışverişim ortalama olarak Türkiye’dekinin üçte biri fiyatına geliyor” şeklinde konuştu. Alışverişini tamamlayan birçok Türk, sonrasında restoranlarda buluşarak fiyatlar üzerinde karşılaştırmalar yapıyor.
SINIR ÖTESİ SATIN ALIMDA REKOR
Türk lirasının güçlü durumu ile birlikte yükselen gıda fiyatları, yurttaşların sınır ötesi alışverişini artırıyor. Ülkenin istatistik kurumunun verilerine göre, bu yılın ilk dokuz ayında Yunanistan’a giden Türklerin yüzde 6’sı yalnızca alışveriş amacıyla sınırı geçti. Bu rakam, 2012’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Çıtak, bu konuda yaptığı açıklamada, “Türkler Alexandroupolis’i adeta istila etti. Bazen yüzlerce kişiyi aynı markette alışveriş yaparken görüyorsunuz. Ardından restoranlarda toplanıp kim neyi, kaça aldığını konuşuyorlar” dedi. Ayrıca, bu alışveriş trendi sosyal medyada da ilgi görmeye başladı. YouTube ve TikTok platformlarında ürünlerin fiyatlarını karşılaştıran videolar, binlerce izlenme sayısına ulaştı. Alexandroupolis’teki Lidl mağazasında birçok ürün, Türkiye’deki CarrefourSA fiyatlarına göre daha uygun fiyatlarla satılıyor. Kıyma kilogramı 9,36 avroya satılırken, Türkiye’de bu ürün 12,10 avrodan satılmakta. Gouda peyniri ve Kinder çikolata gibi ürünlerdeki fark ise üçte bire kadar düşüyor.
Bir zamanlar Türk lirasının değer kaybı nedeniyle alışveriş için Türkiye’ye gelen Yunan vatandaşlarının yerini artık Türkler aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın düşük faiz politikası döneminde zayıflayan lira, Euro sahiplerine büyük alım gücü sağlarken, Haziran 2023’te Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini üslendiği dönemde ekonomi politikaları geleneksel çizgiye geri döndü. Faizlerin artırılması ve sağlam para politikası ile liranın reel değeri yükseldi. Gıda enflasyonu ise yüzde 54’ten yüzde 35’e gerilemiş durumda. Ancak yine de fiyatların, tüketiciler için yüksek kalmaya devam ettiği belirtiliyor. Verilere göre, Şimşek’in göreve geldiği tarihten Ekim 2024’e kadar gıda ve alkolsüz içecekler sepetinin maliyetinin yüzde 144 arttığı görülüyor. Merkez Bankası, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30’un üzerinde kapanmasını, 2026 sonunda ise yüzde 16’ya düşmesini bekliyor.
OTOBÜSLER ALIŞVERİŞ TURU DÜZENLİYOR
Artan gıda fiyatları nedeniyle vatandaşların sınır ötesi market turları düzenlemesi siyasi tartışmalara da yol açtı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, “23 yılın sonunda Erdoğan’ın övündüğü Türkiye, vatandaşını mutfak alışverişi için komşu ülkeye gönderir hale geldi” diyerek hükümeti eleştirdi. Öte yandan, Yunanistan’a olan bu ilgi, turizm sektörünü de hareketlendirdi. İstanbul, Çanakkale ve Bursa gibi şehirlerdeki seyahat acenteleri, Alexandroupolis’e günübirlik alışveriş turları planlamaya başladı. Yaklaşık 50 avro karşılığında (bilet ve çıkış harcı dahil) Türk vatandaşları Lidl, Jumbo ve Metro gibi zincir marketlerden alışveriş yapabiliyor. İstanbul merkezli Atom Tur’un ortağı Seçkin İğneli, “İnsanlar etten peynire kadar her şeyi alıyor. Restoranlarda uygun fiyatlı deniz ürünlerinin tadını çıkarıyorlar” ifadelerini kullandı. Çıtak ise, liranın değerinin yüksek kaldığı sürece bu seyahatlerini sürdüreceğini vurguluyor.