Avrupa Birliği, küresel ticarette artan belirsizlikler ve jeoekonomik riskler ışığında yeni ticaret noktalarını keşfetme çabalarını hızlandırdı. 17 Ocak’ta MERCOSUR ile imzalanan serbest ticaret anlaşması ile birlikte başta Hindistan olmak üzere çeşitli ülkelerle devam eden STA görüşmeleri, AB’nin ticaret rotasını çeşitlendirdiğini gösterirken, Gümrük Birliği’nin modernizasyonunda ilerleme kaydedemeyen Türkiye için dış ticarette yeni tehditler ortaya çıkıyor.
AB YENİ TİCARET ORTAKLARINA YÖNELİYOR
25 yıllık müzakerelerin akabinde imzalanan AB–MERCOSUR Serbest Ticaret Anlaşması’nın uygulanmaya başlaması halinde, Güney Amerika Ortak Pazarı ülkeleri Türkiye piyasasına avantajlı bir erişim sağlayacak. Türkiye ise bu STA’lara taraf olmadığı için benzer ticari imtiyazlardan faydalanamayacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ile MERCOSUR üyeleri Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’ın yasama organlarının onayından geçmesi gerekiyor. Onay süreci tamamlandığında, AB’nin 2024’te 111 milyar euro olan MERCOSUR ile ticaret hacminin kısa süre içinde 150 milyar euroyu aşması öngörülüyor.
AB’DEN STA ATAĞI: HİNDİSTAN ÖNE ÇIKIYOR
Küresel jeoekonomik belirsizliğin yükseldiği bir dönemde AB’nin serbest ticaret anlaşmalarını sonuçlandırma çabasını hızlandırdığı ifade ediliyor. Bir temsilci, MERCOSUR anlaşmasının imzalandığını ancak yürürlüğe girmesinin gecikebileceğini aktarırken, AB’nin Hindistan, Tayland, Malezya, Avustralya, Filipinler ve BAE gibi ülkelerle müzakereleri hızlandırdığına dikkat çekti. Bu yapılan anlaşmalar ile AB’nin ticaret ortaklarına “güvenilir aktör” mesajı verdiği belirtilirken, ABD’nin korumacı politikalarının aksine serbest bir küresel ticaretin öncüsü olmanın hedeflendiği ifade edildi.
VON DER LEYEN: TARİHİ BİR ANLAŞMANIN EŞİĞİNDEYİZ
Avrupa Komisyonu Başkanı, AB ile Hindistan arasında sürecin stratejik önemine dikkat çekti. Avrupa ve Hindistan’ın stratejik ortaklık ve diyalog yolunu seçtiğini belirten başkan, karşılıklı dayanıklılık inşa edildiğini ifade etti. “Tarihi bir ticaret anlaşmasının eşiğindeyiz. Bazıları buna tüm anlaşmaların anası diyor. Bu anlaşma, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın neredeyse dörtte birini oluşturan, iki milyar kişilik devasa bir pazar yaratacaktır” şeklinde açıklamalarda bulundu.
TÜRKİYE İÇİN ÇİFTE RİSK: TİCARET VE YATIRIM
Bir temsilci, AB’nin Gümrük Birliği’ni güncellemeden MERCOSUR, Hindistan ve Asya’nın hızla gelişen ekonomileriyle STA’lar imzalamasının Türkiye açısından olumsuz ticari etkiler doğurabileceğinin altını çizdi. AB’nin Vietnam ile yaptığı STA sonrasında ticaret hacminin yüzde 35 artığını örnek veren uzman, Türkiye’nin AB ile ticaretinin Gümrük Birliği’nin güncellenmemesi nedeniyle duraklama döneminde olduğunu belirtti. Aynı zamanda bu tür anlaşmaların yatırımlara, hizmetler sektörüne ve kamu ihalelerine de etki edebileceği vurgulandı. Hindistan ile yapılması muhtemel bir STA’nın ticari yanı dışında jeoekonomik sonuçlar da doğurabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, AB’nin hızlanan STA trafiğinin Türkiye için Gümrük Birliği’nin modernizasyonunu acilen gerektirdiği konusunda hemfikir. AB yeni ticaret ortaklarıyla pazarını genişletirken, Türkiye’nin dışarıda kalması hem ticarette hem de yatırımlarda kalıcı kayıplar yaşama riskini beraberinde getiriyor.