Avrupa Birliği, artan jeoekonomik belirsizlikler ve ticari riskler nedeniyle yeni ticaret fırsatları arayışını hızlandırıyor. 17 Ocak tarihinde MERCOSUR ile imzalanan serbest ticaret anlaşması, ayrıca Hindistan ile devam eden STA müzakereleri, AB’nin ticaret yollarını çeşitlendirdiğini gösteriyor. Ancak Türkiye, Gümrük Birliği’nin modernizasyonunda kaydedilen ilerlemesizlik nedeniyle dış ticarette yeni tehditlerle karşı karşıya.
AB’NİN YENİ TİCARET DİNAMİKLERİ
17 Ocak’ta imzalanan AB–MERCOSUR Serbest Ticaret Anlaşması, yürürlüğe girmesi durumunda Güney Amerika ülkelerinin Türkiye pazarına daha avantajlı erişim sağlamasını beraberinde getirecek. Türkiye, bu STA’lara katılmadığı için söz konusu ülkelerde benzer ticari ayrıcalıklardan yararlanamayacak. Anlaşmanın yürürlüğe geçmesi için Avrupa Parlamentosu ile MERCOSUR üyesi ülkelerin yasama organlarının onayı gerekecek. Onay sürecinin tamamlanmasıyla birlikte, AB’nin 2024’te 111 milyar euro olan MERCOSUR ile ticaret hacminin hızla 150 milyar euroyu aşması öngörülüyor.
HİNDİSTAN İLE HIZLANDIRILAN GÖRÜŞMELER
Ekonomi’de yer alan habere göre, TÜSİAD Almanya Temsilcisi Alper Üçok, artan jeoekonomik belirsizliklerin yaşandığı bir dönemde AB’nin serbest ticaret anlaşmalarını hızlandırdığına dikkat çekti. Üçok, MERCOSUR anlaşmasının imzalandığını ancak yürürlüğe girmesinin gecikebileceğini belirtirken, AB’nin Hindistan, Tayland, Malezya, Avustralya, Filipinler ve BAE gibi ülkelerle müzakereleri hızlandırdığını vurguladı. Bu anlaşmalarla AB, ticaret ortaklarına “güvenilir aktör” mesajı vermenin yanı sıra, korumacılığa yönelen ABD’nin tersine daha serbest bir küresel ticaretin liderliğini üstlenmeyi hedefliyor.
TARİHİ ANLAŞMA ÖNGÖRÜSÜ
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Davos’taki açıklamalarında AB ile Hindistan arasındaki ilişkilerin stratejik önemine dikkat çekti. Her iki tarafın da dayanıklılık inşa etmek için stratejik ortaklık ve diyalog yolunu seçtiğini bildiren von der Leyen, “Tarihi bir ticaret anlaşmasının eşiğindeyiz. Bazıları buna tüm anlaşmaların anası diyor. Bu anlaşma, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın neredeyse dörtte birini oluşturan, iki milyar kişilik devasa bir pazar yaratacaktır” şeklinde konuştu.
TÜRKİYE’NİN KARŞILAŞTIĞI RİSKLER
Alper Üçok, AB’nin Gümrük Birliği’ni güncellemeksizin MERCOSUR, Hindistan ve Asya’nın büyüyen ekonomileriyle STA’lar imzalamasının Türkiye üzerindeki olumsuz ticari etkilerine vurgu yaptı. AB’nin Vietnam ile yaptığı STA sonrası ticaret hacminin yüzde 35 oranında artarak Türkiye’nin AB ile ticaretinin yavaşlamasına neden olduğunu belirten Üçok, risklerin sadece ticaretle sınırlı kalmadığını ifade etti. Anlaşmaların yatırımları, hizmetler sektörünü ve kamu ihalelerini etkilemesi, AB kaynaklı yatırımların Türkiye yerine bu ülkelere kaymasına neden olabileceği belirtildi. Hindistan ile muhtemel bir STA’nın, sadece ticari değil aynı zamanda jeoekonomik sonuçları olabileceği düşünülüyor. Uzmanlar, AB’nin hızlandırdığı STA sürecinin Türkiye için Gümrük Birliği’nin modernizasyonunu daha da acil hale getirdiği konusunda hemfikir. AB yeni ticaret ortaklarıyla pazarını genişletirken, Türkiye’nin bu süreçte dışarda kalması, ticarette ve yatırımlarda kalıcı kayıplar doğurma riski taşıyor.