ABD’DE ELEKTRİKLİ ARAÇ YATIRIMLARINDA BOŞLUK
Son 20 yıl içerisinde Amerika Birleşik Devletleri’nde elektrikli araç ve batarya yatırımlarının büyük bir kısmı, özellikle Güneydoğu’daki Cumhuriyetçi yönetimlere sahip eyaletlere yönlendirilirken, federal teşviklerin sona ermesi ve beklenen satış rakamlarının karşılanmamasıyla birlikte büyük projelerin geleceği belirsiz hale geldi. Atlas Public Policy verilerine dayanarak, 2000-2024 döneminde ülke genelinde elektrikli araç ve batarya üretimi için 200 milyar dolardan fazla bir yatırımın gerçekleştirildiği belirtiliyor. Bu yatırımların yüzde 84’ü bataryalar için, yüzde 62’si ise elektrikli araç üretim yatırımları için Cumhuriyetçi eyaletlere aktarıldı. Ayrıca, 200 binden fazla istihdam yaratması beklenen projelerin yüzde 77’sinin bu bölgelerde planlandığı ifade ediliyor. Toplam yatırımın yaklaşık yüzde 40’ının Güneydoğu eyaletlerine yöneldiği ifade ediliyor ve bu bölge, elektrikli araç hamlesi ile birçok büyük sanayi yatırımını kendisine çekmiş durumda.
TEŞVİKLERİN KALDIRILMASI ETKİLEDİ
Bununla birlikte, ‘Enflasyonu Düşürme Yasası’ kapsamındaki elektrikli araç teşviklerinin kaldırılması, sektörde duraksamaya neden oldu. Şirketler, zararlarını ve işten çıkarmaları önlemek amacıyla hibrit ve benzinli modellere yönelmeye başladı. Örneğin, Güney Kore merkezli otomotiv devi Hyundai, Georgia’da elektrikli araç üretimi için kurduğu büyük fabrikasındaki üretimi, teşviklerin sona ermesiyle birlikte hibrit araç üretimine yönlendirdi. Hyundai, yıllık kapasitesini artırmak üzere 2,7 milyar dolarlık ek bir yatırım yapılacağını açıkladı ve bu fabrikada gerçekleştirilecek üretimin yaklaşık yüzde 70’inin hibrit ve benzinli araçlardan oluşacağı öngörülüyor.
OTAOMOTİV SEKTÖRÜ KRİZE GİRDİ
Elektrikli araç yatırımlarında beklenen talebin oluşmaması, büyük otomobil üreticilerini ciddi bir krize sürükledi. Ford, Aralık ayında kâr getirmeyen elektrikli araç iş kolunda 19,5 milyar dolarlık bir zarar beklediğini duyururken, General Motors da benzer şekilde milyarlarca dolarlık zarar açıklayacağını bildirdi. Ayrıca, Honda gibi uluslararası otomotiv üreticilerinin de bu süreçten olumsuz etkileneceği vurgulanıyor. Porsche ve Volvo gibi bazı markalar ise yatırımcılarını en az 1 milyar dolarlık ek maliyetler konusunda uyardı.
HEDEFLER GÖZDEN GEÇİRİLİYOR
Biden yönetiminin 2030 yılı için belirlediği yüzde 50 elektrikli araç satış hedefi, sektör tahminlerinde yüzde 17’ye kadar düşmüş durumda. Bosch yetkilileri, yatırımların bu düşük pazar payına göre gerçekleştirilmediğini belirtirken, bazı tesislerde elektrikli araç ekipmanlarının atıl kalmaya başladığına dikkat çekiyor. ABD’li üreticilerin elektrikli araç yatırımlarında en az 100 milyar dolarlık zarar riski ile karşı karşıya olduğu ifade ediliyor. Analistler, bunun otomotiv tarihindeki en büyük sermaye tahsis hatalarından biri olduğunu vurgularken, yatırımların geri dönüş sürecine girdiğine ve Güneydoğu eyaletlerinde büyük projelerin yeniden şekillendiğine işaret ediyor.