Kuzey Amerika’da Kanada ile ABD arasındaki ticaret müzakereleri Cuma gecesi son anda çöktü, Ottawa Washington’un gümrük tarifelerine misilleme yapma sözü verdi. Hafta başında her iki taraftan da gece yarısı süresine kadar Kanada’dan ithal edilen 20 milyar dolarlık ürüne yönelik yüzde 50’lik ABD tarifelerini önleyecek bir anlaşmaya varılacağına dair umutlu açıklamalar gelmiş ancak görüşmeler başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Kanada Başbakanı Mark Carney, komşu ülkeyle “hedeflerine ulaşmak” için anlaşma sağlanamadığını söyledi.
CARNEY'DEN SERT MİSİLLEME KARARI
Carney yaptığı yazılı açıklamada, “Sonuç olarak bu akşam ABD ile ticaret müzakerelerini askıya alma kararı aldım ve Kanada’nın müzakerecilerine Ottawa’ya dönme talimatı verdim” ifadelerini kullandı. Cumartesi günü düzenlenen basın toplantısında ABD’nin şartlarında yapılan son dakika değişikliklerinin “adil olmadığını, ekonomik olmadığını ve Kanada’nın elde edeceği net faydaları zayıflattığını” söyleyen Carney, bu durumun herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini de sorgulattığını dile getirdi. ABD’nin Kanada’nın diğer ülkelerle yaptığı ticaret anlaşmalarını sınırlama girişiminde bulunduğunu da aktaran Carney, “Çok şey istediler ve çok az şey sundular” dedi. Carney, “bire bir” misilleme sözü verdi. Eylül ayının sekizinde yürürlüğe girecek önlemlerin çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kağıt hamuru, kağıt ve elektronik ürünlerini kapsadığını belirtti. Kanada’nın kritik minerallerine “münhasır erişimden” asla vazgeçmeyeceğini de sözlerine ekledi.
ABD'DEN KARŞI AÇIKLAMALAR
Trump, hafta başında “Kanada ile bir anlaşmaya vardık” demiş ancak bunun “belgelerin tamamlanmasına bağlı olduğunu” ifade etmişti. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Cumartesi sabahı yaptığı açıklamada, “Kanada, bu hafta başında üzerinde anlaşılan şartlara göre ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı reddetti” dedi. Greer, anlaşmanın çelik, alüminyum, otomobil ve kereste ürünlerinde “önemli tarife indirimleri” ve “tarihi bir ekonomik ve ulusal güvenlik ortaklığı” içerdiğini söyledi. “ABD’nin Kanada’ya büyük ihracatçılar arasında en iyi muameleyi sunma teklifine rağmen, yeni talepler ve bazı taahhütlerden geri adımlar, son günlerde sağlanan hassas dengeyi bozdu” ifadelerini kullandı. Greer, Kanada’nın yeni tarifelere misilleme yapacağını açıklamasının ardından ABD’nin kendi karşı önlemlerini uygulamaya koyacağını ve “Kanadalılarla yeni görüşmelerin planlanmadığını” aktardı.
TİCARET SAVAŞI YENİDEN ALEVLENDİ
Bu son gerilim, Trump’ın göreve dönmesinden bu yana giderek kötüleşen ticari ilişkilerin bir ürünü olarak dikkat çekiyor. Trump, otomobil, çelik ve alüminyum gibi Kanada’nın önemli sektörlerine tarifeler uygularken, Kanada da kendi önlemleriyle misilleme yapmıştı. Carney geçen yıl en kapsamlı misilleme önlemlerini geri çekmiş olsa da, Kanada eyaletlerinin Amerikan alkolüne getirdiği yasaklar Trump’ı rahatsız etmeye devam ediyordu. Carney, Kanada’nın geçen yılki misilleme önlemlerini kaldırmayı ve Amerikan alkolünü raflara geri koymayı teklif ettiğini söyledi. Yürürlüğe giren tarifeler, Kanada’dan ithal edilen yaklaşık 20 milyar dolarlık malı kapsıyor. Bu rakam, geçen yıl ABD’nin kuzey komşusundan ithal ettiği toplam mal değerinin yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor. Bu tarifelerin Amerikalı tüketicileri anlamlı şekilde etkilemesi beklenmiyor ancak asıl mesele ticaret savaşının yeniden başlaması. Carney, “Yeni ABD tarifeleri bizi incitmek ve bölmek için tasarlandı. Bu bir yanlış hesaplama. Kanadalılar her zaman birbirine sahip çıkacak” dedi.
1930'LARDAN KALMA YASA GÜNDEMDE
Trump, 1930’lardan kalma ve bu şekilde gümrük vergisi uygulamak için daha önce hiç kullanılmamış az bilinen bir yasaya dayanıyor. Bu hamlenin, yönetimin yeni vergi koyma çabalarının çoğu gibi yasal itirazlarla karşılaşması neredeyse kesin. Ancak mahkemeler Trump’ın bu yasayı bu şekilde kullanmasını engellemezse, bu ona Kanada’ya ve potansiyel olarak diğer ticaret ortaklarına yüzde 50’ye varan tarifeler uygulamak için güçlü bir araç sağlayabilir. Söz konusu yasa, yönetimin yıl başında aldığı mahkeme kararından sonra tarife rejimini yeniden kurarken başvurduğu diğer yasalardan farklı olarak süre sınırı içermiyor. Bu durum, uygulanan tarifelerin Trump ya da gelecekteki bir başkan kaldırmayı seçmediği sürece süresiz olarak yürürlükte kalabileceği anlamına geliyor. İlk turda hedeflenen Kanada malları, Trump’ın dile getirdiği şikayetlerin merkezindeki ürünlerin çok ötesine geçerek yaklaşık 500 kalemi kapsıyor. Şu an için enerji, kritik mineraller ve balık gibi ABD’nin en çok bağımlı olduğu ürünler muaf tutuldu ancak bu durum ileride değişebilir. Gelişen haberimizi güncelleyeceğiz.