ABD Başkanı Donald Trump, İran’a “10 ila 15 gün içinde bir anlaşmaya varması için maksimum” süre tanıdığını, aksi takdirde “kötü şeyler” olabileceği uyarısını yaptı. Trump’ın tehditlerini sürdürdüğü süre içinde, Orta Doğu’daki Amerikan askeri yığınağının boyutları büyük bir artış gösterdi. Eski Pentagon yetkilileri, bu hazırlığın birkaç hafta sürecek bir hava harekâtının habercisi olduğunu belirtti. Son dönemdeki Karayip operasyonlarından çok daha kapsamlı bir tahkimatla karşı karşıyayız. Strateji uzmanları, bu hazırlıkların yalnızca gözdağı vermekle kalmayıp, gerçek bir saldırıya yönelik girişimler olduğunu vurguladı. Trump, olası bir askeri harekâtın “İran için travmatik” olabileceğini ifade etti. ABD, İran’a yönelik saldırı hazırlıklarını tamamladı.
İRAN’IN ÇEVRESİNE YENİ HAZIRLIKLAR
The Financial Times’a açıklama yapan eski ABD savunma yetkilisi Dana Stroul, İran etrafındaki yığılmanın önceki Karayipler hazırlıklarından daha geniş bir alana sahip olduğunu açıkladı. Analist Becca Wasser, ABD’nin harekât için gerekli tüm kritik unsurları bölgeye yerleştirdiğini belirtti. Wasser, “Bu durum, askeri hazırlığın sadece bir sözden ibaret olmadığını kanıtlıyor” dedi. Erken uyarı ve kontrol uçakları (AWACS) da bu hareketliliğin bir parçası olarak yer alıyor. Bu uçaklardan sadece biri, tüm bir operasyonun komutasını sağlayabiliyor. ABD hava envanterinde 15 adet bulunan bu uçaklardan altısının İran’a doğru uçtuğu bildirildi. Bu uçaklar, ABD’nin İran etrafındaki F-35A, F-22A, F-15B, F-16 savaş uçaklarını ve bu uçakların ikmalini yapacak olan KC-135R uçan tankerleri gibi 300’den fazla uçağı yönlendirecek.
YAKIT İÇİN İNMEYECEKLER
Geçtiğimiz hafta boyunca birçok yakıt ikmali ve nakliye uçağının Atlantik Okyanusu’nu geçtiği kaydedildi. Uçuş verilerine göre, son üç gün içinde 39 tanker uçağının Orta Doğu’ya ve İran’ın çevresine konuşlandığı görüldü. Bu süre zarfında 29 C-17 Globemaster III tipi ağır nakliye uçağının Avrupa’ya ulaştığı ve daha sonra Orta Doğu’ya mühimmat sevkiyatları gerçekleştirdiği bildirildi. Bu sevkiyatların bazıları, Patriot ve THAAD füze savunma sistemlerini işleten 69. Hava Savunma Topçu Tugayı’nın merkezi olan Fort Hood’dan yapıldı. Ürdün gibi ABD üslerinin bulunduğu ülkelere hava savunma sistemi gönderildi. Lojistik hazırlıkların yoğunluğu, geniş kapsamlı bir operasyon altyapısının tamamen hazır olduğunu ortaya koyuyor. Havada yakıt ikmali kapasitesi, operasyon süresini doğrudan etkileyen kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.
DENİZ GÜCÜ ARTILIYOR
ABD donanması, bölgede en az on iki gemi ile varlık gösteriyor. Filoda bir uçak gemisi, sekiz muhrip gemisi ve mayın tarama gemilerine dönüştürülmüş kıyı muharebe gemileri yer alıyor. USS Abraham Lincoln uçak gemisi, Umman açıklarında konumlanmış durumda. Her iki gemi de binlerce asker ve çok sayıda savaş uçağı taşımakta. Takviyeler yolda; dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford ve ona eşlik eden üç muhrip gemi, Orta Doğu’ya doğru ilerliyor. Bölgeye ek savaş uçakları ile THAAD ve Patriot hava savunma sistemleri de yerleştirildi. Trump, saldırıların gerçekleştirileceği Diego Garcia’daki ortak üs kullanma ihtimalinin altını çizerken, İngiltere’nin buna karşı isteksiz olduğu bildirildi. Deniz gücünün önümüzdeki günlerde daha da artması bekleniyor; Gerald R. Ford gemisinin varışıyla birlikte saldırı için geri sayımın başlayacağı tahmin ediliyor.
OLASILIKLAR YARATILMAKTA
Wall Street Journal, ABD’nin İran’a yönelik olası saldırılarını başlangıçta daha sınırlı bir kapsamda başlatabileceğini ve Tahran yönetiminin nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varana kadar saldırıların şiddetinin kademeli olarak artırılabileceğini öne sürdü. Gazeteye göre, ABD yönetimi, Tahran’ı nükleer programı konusunda uzlaşmaya zorlamak amacıyla saldırı seçeneklerini değerlendirmeye devam ediyor. Görüşmelere katılan kaynaklar, yetki verilmesi halinde birkaç gün içinde planlanabilecek ilk saldırının birkaç askeri noktanın veya hükümet tesisinin hedef alınmasıyla gerçekleşebileceğini aktardı. İsimleri açıklanmayan kaynaklar, Tahran’ın bu ilk saldırının ardından Washington’un taleplerini yerine getirmemesi durumunda operasyonun kapsamının genişletileceğini belirtti. ABD’li yetkililer, son dönemdeki müzakerelerin büyük çaplı saldırı planlarına odaklandığını, ancak nihai kararın henüz verilmediğini ifade etti.
MALİYETLER YÜKSELİYOR
Uzman Dana Stroul, askeri yığılmanın yanlış hesaplama riskinin son derece yüksek olduğunu vurguladı. Devasa askeri hazırlıkların yüksek maliyetler nedeniyle süresiz olarak sürdürülemeyeceğini, benzer bir hazırlığın maliyetinin aylar içerisinde 3 milyar dolara ulaşmış olabileceğini söyledi. Wasser, “Bu kadar büyük bir yatırım, ya bir saldırı ile sonuçlanacaktır ya da tarihin en pahalı blöfü olacaktır” şeklinde değerlendirmede bulundu. Ayrıca, pasifik bölgesindeki boşluğu doldurmak için Abraham Lincoln’ün geri dönmesi talebinin arttığı belirtildi. Gerald R. Ford gemisinin ise sınırlı bir görev süresi olduğu ifade ediliyor. Cenevre’deki dolaylı müzakerelerde nükleer programla ilgili bazı ilerlemeler kaydedilmişken, ancak tarafların temel konularda hala ciddi farklılıklar içerisinde oldukları görülmektedir.
İRAN HAZIRLIKLARINI ARTIRIYOR
Trump’ın bu kadar büyük bir askeri yatırımın ardından masadaki tekliflerin yetersiz bulunması olası görünüyor. İran, 2025 yılında meydana gelebilecek saldırılara karşı endişe taşıyor. İran yetkilileri, olası saldırı tehdidine karşı önlemler almaya başladı. Nükleer tesisler ve füze fırlatma üsleri güçlendirilmekte; Parchin askeri kompleksi ile Natanz ve İsfahan nükleer tesislerinde güçlendirme çalışmaları sürüyor. Uydu görüntüleri, saldırılardan zarar gören binaların yeniden inşa edildiğini ortaya koyuyor. Bu süreçte, İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda bir tatbikat gerçekleştirerek güç gösterisi yaptı. İran, tatbikat sırasında gemileri füzelerle hedef aldı. Ayrıca Rusya ile ortak deniz tatbikatı yapılmış olup, bu tatbikata dair fotoğraflar medya aracılığıyla kamuoyuna paylaşıldı. Tahran, son yılların en büyük ABD operasyonuna karşı hazırlıklarını sürdürürken, karşılaştıkları güç karşısında savunma kapasitelerinin etkinliği şüphe uyandırıyor.