Türkiye’de otomobil sahipleri, araçlarında standart plaka yerine estetik olarak kabartılı harflerle üretilmiş alternatif plakalar kullanmayı tercih etmeye başladı. 2010 yılında başlayan bu uygulama, 2018’de yasa dışı hale geldi. Karayolları Trafik Kanunu’na göre Avrupa Pres Plaka (APP) kullanımı yasak olup, bu plakayı kullananlar ağır cezalara çarptırılıyor. Standart dışı olan, kalın veya farklı karakterlerle yazılmış plakalar muayeneden geçemiyor. 2026 itibarıyla APP plakalar için 280 bin liraya kadar ceza uygulanacak. Ayrıca, APP plaka kullanımının 30 gün trafikten men cezası da bulunuyor.
SAHTE PLAKA KULLANIMINA CEZA UYGULANIYOR
Sahte ve yasa dışı yollarla edinilen kalın karakterli APP plakalar için de cezalandırma söz konusu. APP plakasını yenilemek için uzun bir süreç gerekiyor. Öncelikle emniyete gidilip plakanın kayıp olduğu bildirilerek yeni harf ve sayı grubundan plaka talep edilmeli. Sonrasında noterde ruhsat çıkarılıp, yeni plakaların üretilmesi gerekiyor. Bu değişiklik, trafik sigortası, kasko ve isteğe bağlı mali sorumluluk sigortasında da güncellemeleri zorunlu kılıyor.
UZUN KUYRUKLAR OLUŞTU
Milyonlarca otomobil sahibi, plakalarını yasal hale getirmek için uzun kuyruklar oluşturmaya başladı. Yasa dışı ve sahte kalın plakalar kullanmanın sonuçları ağır; ceza miktarı 140 bin liradan başlayıp, tekrar yakalanılması halinde 280 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu kişilere Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesi uyarınca hapis cezası da verilebiliyor.
YASAL PLAKA DEĞİŞİMİ SÜRECİ
Orijinal plaka sahibi olan herkes, APP plakalarını araçlarından çıkartarak yasal plakalarını kullanabiliyor. Ancak, elinde orijinal plaka bulunmayan bireyler için zor bir süreç başlıyor. Bunun için öncelikle emniyetin trafik şubesine gidilerek kayıp plaka bildirilmeli. Ardından yeni ruhsat için notere başvurulup, yeni plaka hazırlanması gerekiyor. Noter ayrıca yeni harf ve seriden plaka oluşturmak için gerekli belgeleri düzenliyor ve bu belgelerle plaka basım atölyelerine yönlendirme yapılıyor.
TRAFİK SİGORTASINDA DEĞİŞİKLİK GEREKİYOR
Plaka ve ruhsat değişiminden sonra trafik sigortası, varsa kasko ve ihtiyari mali sorumluluk sigortalarında da zeyilname düzenlenmesi gerekiyor. Bu işlemlerin tamamı zaman kaybı yaratabiliyor. Ayrıca, köprü ve otoyol hizmetlerinden yararlanabilmek için Hızlı Geçiş Sistemi etiketi ile plaka değişikliği yapılmalı.
UTTS VE TAŞIT TANIMA SİSTEMLERİ DE GÜNCELLENMELİ
Plakalarla bağlantılı olarak UTTS sisteminde güncellemeler yapılması gerekecek. Şirket araçlarının akaryakıt alımları gibi işlemlerde, plaka değişikliği nedeniyle sistemlerin güncellenmesi kaçınılmaz. Yaygın olarak kullanılan plaka tanıma sistemleri de bu değişiklikten etkilenecek.
DEĞİŞİMİZİN MALIYETİ YÜKSEK
Ruhsat, plaka basım ücreti ve plaka basımı için gerekli evraklar toplamda 4 bin TL civarında bir maliyet getirebilir. Plaka basım ücreti ise yaklaşık 850 TL’dir. APP plakalarının çıkarılması sırasında oluşan silikon malzemelerin temizlenmesi gibi işler, zaman kaybına yol açabiliyor.
ARAÇ SATIŞINDA EK İŞLEMLER GEREKİYOR
Farklı il koduna sahip aracı kullanmak istemeyen kişiler, noter işlemleri sırasında APP plakalarının kabul edilmemesi nedeniyle plaka, ruhsat ve sigorta değişiklikleri yapmak zorunda kalabiliyor. Bu durum, ikinci el araç satışlarında gecikmelere yol açabiliyor.
YASAK OLDUĞU HALDE SATIŞ DEVAM EDİYOR
Tüm yasaklara rağmen, e-ticaret platformlarında APP plaka alım satımı devam ediyor. Bu durum, yasa dışı işlem yapanlar ve vatandaşlar arasında mağduriyet yaratıyor. Ayrıca, devlet dairelerinde süreçlerin uzamasına neden oluyor.