Teknoloji devi Apple’ın patent başvurularından biri, son dönemlerde sosyal medyada birçok çarpıcı iddiaya konu oldu. İddialara göre “US20230225659A1” numaralı patent, Apple’ın kullanıcıların beyin dalgalarını kablosuz kulaklıklar üzerinden okuyabilme, kaydedebilme ve yönlendirebilme yeteneğine sahip olabileceğini ortaya koyuyor. Bazı yorumcular bu teknolojinin “küresel zihin kontrolü” amacıyla kullanılabileceğini öne sürüyor. Ancak iddiaların ne kadar doğru olduğu sorusu akla geliyor.
PATENT BAŞVURUSU GERÇEK
Gerçekten de Google’ın patent başvurularını gösteren “Patents” platformunda, Apple’a ait olan US20230225659A1 numaralı bir patent kaydı mevcut. Bu patent, özellikle kulak içi kulaklıklara (örneğin AirPods) yerleştirilecek sensörler hakkında. “Biosignal Sensing Device Using Dynamic Selection of Electrodes” (Elektrotların Dinamik Seçimi ile Biyosinyal Algılama Cihazı) adını taşıyan patentin amacı, kulaklık içindeki elektrotlar aracılığıyla çeşitli biyolojik sinyalleri ölçmek. Bu teknoloji, kulaklıkların vücudun biyolojik sinyallerini ölçmek üzere farklı elektrot türlerini seçerek etkinleştirmesine olanak tanıyor. Ölçülen sinyaller arasında EEG (beyin dalgaları), EKG (kalp sinyali) ve EMG (kas aktivitesi) gibi biyosinyaller yer alıyor. Patent belgelerinde, AirPod benzeri bir kulaklığın gövdesine yerleştirilmiş noktasal elektrotlar görülebiliyor. Bu noktalar, vücut ile temas ettiğinde mikro elektrik akımlarını algılayabiliyor.
BİYOSİNYAL ÖLÇÜMÜ NE İŞE YARAR?
EEG, beyindeki elektriksel aktivitenin izlenmesini, EMG, kas hareketlerinin duyulmasını, EOG, göz hareketlerinin takip edilmesini, EKG ise kalp sinyalleri ve atış hızının kaydedilmesini sağlıyor. Bu tür veriler genellikle sağlık takibi, örneğin uyku kalitesi, stres seviyesi, felç riski ve nörolojik durumlar gibi alanlarda kullanılırken; daha gelişmiş kullanıcı arayüzleri için de fayda sağlıyor. Örneğin, sadece bir kas hareketi ile müzik değiştirmek mümkün olabiliyor.
ZİHİN KONTROLÜ İDDİALARI DOĞRU MU?
Sosyal medyada dolaşan “zihin kontrolü” ya da “düşünceleri yönlendirme” ile ilgili iddialar, bilimsel olarak geçerlilik taşımıyor. Bu cihazlar, beyin sinyallerini okuma yetisine sahip olsa da beyne sinyal gönderebilme kapasitesine sahip değil. Zihin kontrolü sağlamak için dışarıdan bir elektriksel veya nörolojik müdahale yapılması gerekiyor ki, kulaklıklar beyin üzerinde etki yaratacak güçte sinyal üretemiyor. Ayrıca kulak içinden alınan EEG sinyalleri, tıbbi EEG cihazlarına kıyasla daha zayıf kalıyor. Mevcut fizik, nörobilim ve tüketici elektroniği düzeyiyle böyle bir “kulaklıkla zihin okuma ve yönlendirme” işleminin gerçekleşmesi mümkün değil. Zira beynin derin bölgeleri, örneğin hipokampus ve talamus, kulaklıklardan ölçülemiyor.
PATENT BAŞVURUSU 2023’E AİT
Patentler genelde fikir aşamasındaki teknolojileri içerirken, bunların gerçek bir ürün olarak piyasaya sürülüp sürülmeyeceği netlik kazanmayabiliyor. Bu başvurular, gelecekteki olası araştırmalara dair koruma sağlamayı amaçlıyor. Bu bağlamda, Apple, patent başvurusunu ilk olarak 14 Ocak 2022’de yaptı. Resmi dosyalama tarihi 9 Ocak 2023 ve kamuya açıklanma tarihi de 20 Temmuz 2023 olarak kayıtlara geçti. Bu tarihte yayınlanan belge, teknoloji analistleri ve komplo teorisyenlerinin dikkatini çekerek kısa sürede yayıldı. Öte yandan, günümüzde kullandığımız birçok teknoloji zaten insan davranışlarını etkileme üzerine dizayn edilmiş durumda. Teknoloji firmaları ve reklam sektörü, ses, müzik, ritim gibi etkenlerle kullanıcıların ruh halleri ve bildirim, ses tonu gibi yöntemlerle davranışları üzerinde etkili olabilmek için birbirleriyle rekabet ediyor.