Avrupa genelinde çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımıyla ilgili riskler, yeni yasal düzenlemelerin gündeme gelmesine sebep oluyor. Avrupa Birliği (AB) bünyesindeki kurumlar ve üye ülkeler, yaş sınırlaması ve ebeveyn denetimini esas alan uygulamalar üzerinde yoğunlaşmaya başlıyor.
DİJİTAL RİSKLER YENİ DÜZENLEMELERİ TETİKLİYOR
Sanal ortamda geçirilen zamanın artışıyla birlikte, algı manipülasyonu, yanlış bilgilendirme, nefret söylemi, kişisel veri ihlalleri ve dolandırıcılık gibi olumsuz durumlar daha belirgin hale geliyor. Cinsiyet, yaş ve sosyal arka plana bakılmaksızın dijital zorbalık ve uygunsuz içeriklere maruz kalma ihtimali, çocukları sosyal medya kullanıcıları arasında en hassas grup haline getiriyor. Bu koşullar altında, ulusal hükümetler ve uluslararası kuruluşlar, sosyal medya platformlarına yönelik daha sıkı denetim kuralları getirmeyi planlıyor.
AB KOMİSYONU’NDAN UYUMLU YAKLAŞIM VURGUSU
AB Komisyonu, İspanya’nın 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmeyi düşündüğü girişimlere destek veriyor. Komisyon, Birlik genelinde yaş doğrulama sistemlerinin oluşturulmasına yönelik “uyumlu bir yaklaşım” geliştirme amacıyla üye ülkelerle iş birliği yapma çabalarını sürdürüyor.
AVRUPA PARLAMENTOSU’NDA 16 YAŞ SINIRI ÇAĞRISI
Avrupa Parlamentosu, sosyal medya kullanımında çocuklar için 16 yaş sınırının getirilmesi tavsiyesinde bulunan bir raporu onayladı. Bu raporda, 13 ile 16 yaş aralığında yer alan çocukların platformlara yalnızca ebeveyn izniyle erişebilmesi öneriliyor. Ayrıca, yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi ve platformların çocuklar için güvenli tasarım standartlarını benimsemesi gerektiği ifade ediliyor. Çocukların fiziksel ve ruhsal sağlığını tehdit eden, bağımlılığa yol açan manipülatif dijital stratejilere karşı daha etkili önlemlerin alınması talep ediliyor.
ÜYE ÜLKELERDE FARKLI YASAL DÜZENLEMELER
AB üyesi ülkelerde sosyal medya düzenlemeleri çeşitlilik gösteriyor. Yunanistan’da, 15 yaş altı için ebeveyn kontrolü sağlayan “Kids Wallet” uygulaması aktif konumda. Danimarka, 13 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya yasağı ve 13-15 yaş grubuna ebeveyn izni şartı getirilmesi konusunda anlaşmaya vardı. Fransa’da, 15 yaş altına sosyal medya yasağı öngören bir tasarı kabul edildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen bu düzenlemenin yeni eğitim yılında hayata geçmesi bekleniyor. Almanya ve İtalya’da çocukların sosyal medya kullanımı için ebeveyn izni gerekliliği uygulanırken, Avusturya, Slovenya, Norveç ve Çekya da benzer yasaklar için hazırlıklara başladı. Belçika’da ise okullarda cep telefonu yasağı bulunuyor ve sosyal medya yaş sınırı üzerine tartışmalar devam ediyor.
İSPANYA’DA SERT SÖYLEM VE KÜRESEL TARTIŞMA
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in sosyal medyada 16 yaş sınırı getirme önerisi, uluslararası bir tartışma başlattı. Sanchez, sosyal medyayı “Vahşi Batı” olarak tanımlayarak, algoritma manipülasyonu ve çocukları hedef alan suçlarla ilgili daha sert yaptırımlar uygulanacağını duyurdu. Bu açıklamalar, ünlü iş insanları Elon Musk ve Pavel Durov gibi isimlerin eleştirilerine yol açtı. Sanchez ise bu eleştirilere, “Tekno-oligarklar rahatsız oluyorsa doğru yoldayız” şeklindeki ifadeleriyle karşılık verdi.
DAHA GÜÇLÜ DÜZENLEMELERE GEREKSİNİM VAR
Avrupa Parlamentosu milletvekillerinden Barry Andrews, sosyal medyanın çocuklar üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğunu belirtti. Andrews, hem AB düzeyinde hem de ulusal bazda daha etkili düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) daha kararlı bir şekilde uygulanmasını ve kurallara uymayan platformlara ağır yaptırımlar getirilmesini talep etti.