Şeyh Hasina Vecid, Bangladeş’in devrik lideri, geçen yıl öğrencilerin başlattığı protestolar sırasında ölen ve yaralanan binlerce kişiyle ilgili insanlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olarak idam cezasına çarptırıldı. Ülkede kurulan özel mahkeme, Hasina’nın protestoları bastırmak için ölümcül güç kullanımını emrettiği ve sivillere sistematik saldırılarda bulunduğunu ortaya koydu. Ayrıca, eski İçişleri Bakanı Asaduzzaman Han Kamal da insanlığa karşı suçlar nedeniyle idama mahkûm edildi. Bununla birlikte, eski polis şefi Chowdhury Abdullah Al-Mamun, yargıya sağladığı katkılar nedeniyle beş yıl hapis cezası aldı. Duruşmanın canlı yayınında idam cezalarının açıklanması üzerine izleyiciler, mahkeme heyetini alkışladı. Geçici hükümet sözcüsü, duruşmanın “politik amaçlı olmadığı” görüşünü dile getirdi ve mahkemenin şeffaf çalıştığını belirtti. Hasina ise mahkemenin yetkisini tanımadığını ifade ediyor ve tüm suçlamaları reddediyor.
BANGALDEŞ’TE PROTESTOLARIN NEDENLERİ
2024 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında Bangladeş’te öğrenciler önderliğinde büyük protestolar patlak verdi. Öğrenciler, eğitim politikaları ile hükümetin artan otoriter uygulamalarına karşı sokağa döküldü. Protestolar hızla ülke genelinde yayıldı. Birleşmiş Milletler’in raporuna göre, 15 Temmuz – 5 Ağustos tarihleri arasında güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu yaklaşık 1.400 kişinin hayatını kaybettiği ve binlerce kişinin yaralandığı bildiriliyor. Çoğu yaralanma ve ölüm, silahlı müdahalelerden kaynaklandı. Olaylar sırasında öğrenciler barışçıl gösteriler düzenlerken güvenlik güçlerinin ateş açtığı, sokak aralarında dron ve helikopterle gözlem yapıldığı ve ağır silah kullanıldığı tespit edildi. Ülke genelindeki artan gerilim nedeniyle, bazı şehirlerde en az 30 patlayıcı cihaz infilak etti, 26 araç ateşe verildi ve şehir merkezlerinde çatışmalar yaşandı. Bu şiddet dalgası, Bangladeş’in 1971’deki bağımsızlık savaşı sonrası en büyük iç güvenlik krizlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
ŞEYH HASİNA VECİD’İN SİYASİ HAYATI
Şeyh Hasina Vecid, Bangladeş’in bağımsızlık sonrası en etkili siyasi figürlerinden birisi konumunda bulunuyor. 1947 yılında Hindistan’ın Kalküta şehrinde dünyaya gelen Hasina, ülkenin bağımsızlığından sonra siyasi hayata atılan Şeyh Mucibur Rahman’ın kızıdır. 1981 yılında Awami Lig partisinin liderliğine seçilmesiyle birlikte parti içindeki etkisini hızla artırdı. 1996 yılında ilk kez başbakanlık görevi üstlendi ve sonrasında Bangladeş siyasetinde önemli bir figür haline geldi. Toplamda 15 yılı aşkın bir süre, aralıksız başbakanlık yaptı. Liderliği süresince Hasina, ekonomik büyüme, altyapı projeleri ve kadın hakları gibi konularda önemli reformlar gerçekleştirdi. Ancak, muhaliflere yönelik sert tutumu ve bazı otoriter uygulamaları nedeniyle hem içerde hem de uluslararası alanda eleştiriler aldı. Seçim süreçleri ve yargı kararları ile ilgili tartışmalar, onun yönetiminde zaman zaman gündeme geldi. Hasina, hem iktidar olan biri hem de tartışmalı bir siyasi figür olarak tarihe geçti. Destekçileri onu Bangladeş’in kalkınmasına öncülük eden reformcu bir lider olarak değerlendirirken, eleştirmenleri insan hakları ihlalleri ve muhalefeti bastırmadaki tutumunu sorguluyor.