Dünya Kupası grup maçlarının iki turu geride kalırken, küçük ada ülkesi Yeşil Burun Adaları (Cape Verde) bir kazanan edasıyla sahadan ayrılıyor. Turnuvaya ilk kez katılan ve batı Afrika kıyılarındaki takımadada yaşayan yaklaşık 530 bin nüfuslu ülke, taraftarlarını coşkuya boğarken geleneksel güçler İspanya ve Uruguay’ı şok içinde sahadan gönderdi. Turnuvanın favorilerinden İspanya, 90 dakikada Yeşil Burun Adaları kalesine 27 şut çekerken bunlardan yedisi isabet buldu. İstatistiksel olarak bu baskının en az iki golle sonuçlanması beklenirken top bir türlü filelerle buluşamadı. Ada ülkesi, ilk maçında son Avrupa şampiyonu İspanya ile 0-0 berabere kalarak tüm dengeleri altüst etti. Bu tarihi sonucun altı gün ardından Yeşil Burun Adaları, bir Dünya Kupası şampiyonu olan Uruguay karşısında 2-1 geriye düştüğü maçta skoru 2-2’ye getirerek gruptan çıkma şansını daha da artırdı.
BERABERLİKLERİN SIKLIĞI VE HEYECANI
Yeşil Burun Adaları’nın maçlarının skorları zafer gibi görünmese de sonuçlar büyük yankı uyandırdı: İspanya’ya karşı 0-0, Uruguay’a karşı 2-2. Her iki karşılaşma da galibin olmadığı “beraberlik” ile sonuçlandı. Bu Dünya Kupası’nda beraberlikler normale göre daha sık yaşanıyor. Grup aşamasının ilk iki turunda oynanan 48 maçın 14’ü taraflardan birinin diğerinden fazla gol atamamasıyla bitti; bazılarında ise takımlar gol dahi bulamadı. Resmi bir kazananın olmaması veya gol atılamaması maçların heyecanını azaltmıyor. Hollanda ile Japonya arasında 2-2 biten maç yorumcular tarafından “anında klasik” olarak selamlandı. Karayip ada ülkesi Curaçao, Ekvador karşısında gol bulamasa da kalecisi Eloy Room’un rekor kırarak yaptığı 15 kurtarış taraftarları sokaklarda oynattı. Henüz grup aşamasından çıkamamış İran ise Belçika ve Yeni Zelanda ile oynadığı 0-0 ve 2-2’lik beraberliklerle gruptan çıkmaya oldukça yaklaştı.
BERABERLİK KELİMESİNİN KÖKENİ
İngilizcedeki “draw” kelimesi, Eski İngilizcede “çekmek veya sürüklemek” anlamına gelen “dragan” fiilinden geliyor ve dilde birçok anlama sahip olsa da beraberliği ifade etmeye nasıl başladığı net değil. Eski bir sözlük editörü olan John Kelly, “draw” kelimesinin “withdraw” (geri çekilmek) sözcüğünün kısaltması olabileceğini, bunun da savaşta bir tarafın çekilmesine atıfta bulunabileceğini belirtiyor. Oxford İngilizce Sözlüğü, kelimenin rekabetçi anlamda ilk kez 1610 yılında bir İngiliz diplomatın mektubunda “drawn match” olarak kaydedildiğini ortaya koyuyor. Bir isim olarak “draw”un en eski kullanımı ise 1823 tarihli bir spor argo sözlüğünde geçiyor: “Tavla veya damada beraberlik, oyunun hiçbir tarafın kazanamadığı nihai halidir.”
FUTBOLDA BERABERLİĞİN YERİ VE DEĞERİ
Beraberlikler modern futbolun temel bir parçası olarak kabul ediliyor. 19 Aralık 1863’te oynanan ilk resmi futbol maçı 0-0 beraberlikle sonuçlanırken, 30 Kasım 1872’deki ilk milli maç da aynı skorla bitti. Basketbol gibi yüksek skorlu sporların aksine, futbol tarihsel olarak eşit sonuçlara saygı göstermiş ve bunu ödüllendirmiştir. 1981 öncesinde galibiyete iki, beraberliğe bir puan verilirken, daha atak futbolu teşvik etmek için galibiyetin değeri üç puana yükseltildi. Günümüzde çoğu küresel turnuva ve profesyonel ligde beraberlikler bir puan değerinde. Dünya Kupası’nda gruplarını ilk iki sırada bitiren takımlar eleme turlarına yükseliyor ve bu aşamada her maçın bir kazananı olması gerektiğinden beraberlikler uzatmalara, ardından da penaltılara gidiyor. Tarihçi Philipp Gollner, beraberliğin yenilgiyi savuşturma çabasını takdir ettiğini belirtiyor: “Bir kaleye karşı oynadığınızı ve onu 0-0’la geçtiğinizi düşünün. Bunun bir karşılığı olmalı.”
BERABERLİK NEDEN BİR ZAFER YA DA YENİLGİ OLABİLİR?
Bir beraberlik, takımın durumuna göre zafer ya da yenilgi gibi hissedilebiliyor. ABD Kadın Milli Takımı’nın eski orta saha oyuncusu Sam Mewis, milli takımdayken beraberliğin hayal kırıklığı olduğunu söylerken kulüp futbolunda durumun farklı olduğunu belirtiyor: “En iyi takımlar ve oyuncular için beraberlik yenilgi gibidir. Gerçekten tüm imkansızlıklara karşı savaşan bir ekip değilseniz, çoğu oyuncu beraberliği zafer olarak görmez.” Gollner ise bu Dünya Kupası’nda beraberliklerin artmasını, futbol kültürlerinin küresel çapta birbirine benzemesine bağlıyor. Küçük ülkelerin milli takımlarında uluslararası akademilerde yetişmiş veya Avrupa’nın büyük liglerinde oynayan oyuncular yer alırken, teknik direktörler pres ve dar alan savunması gibi taktiklere ağırlık veriyor. Golcü bir oyuncunuz olmasa bile savunmayı kapatmayı deneyebilirsiniz.