Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi tarafından yayımlanan çarpıcı rapor, Batı Şeria’daki durumu gözler önüne seriyor. Raporda, İsrail’in hukuki düzenlemelerinin ve uygulamalarının, Doğu Kudüs dahil olmak üzere Batı Şeria’daki Filistinlilerin günlük yaşamlarına üzerindeki baskının her yönünü kapsadığı vurgulandı.
ULUSLARARASI HUKUK İHLALİ
Raporda, “İsrail, devletlerin ırk ayrımcılığı ve apartheid uygulamalarını yasaklayan uluslararası hukuku ihlal ediyor.” ifadesi yer aldı. İşgal altındaki Filistin topraklarında sistematik ayrımcılığın uzun zamandır bir sorun oluşturduğu belirtilirken, bu durumun Aralık 2022’den bu yana daha da kötüleştiği kaydedildi.
AYRI YASA ve POLİTİKA ELEŞTİRİSİ
Filistinlilerin yaşam koşullarının giderek zorlaştığına dikkat çeken raporda, “İsrailli yetkililer, Batı Şeria’daki Filistinliler ile topraklarını gasbeden İsrailli yerleşimcileri iki ayrı yasa ve politika kapsamında ele alıyor. Bu durum, hareket özgürlüğü ve su gibi hayati kaynaklara erişimde eşitsiz muameleye neden oluyor.” ifadesi kullanıldı. Ayrıca, Filistinlilerin büyük ölçekli toprak gasbına maruz kaldıkları ve kaynaklara erişimlerinin kısıtlandığı belirtildi; bu durumun, adil yargılanma ve hukuki süreç haklarının ihlaline yol açtığı ifade edildi.
ASKERİ HUKUK SİSTEMİ ELEŞTİRİSİ
Raporda, İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Batı Şeria’da uyguladığı yasa dışı güç kullanımı, keyfi gözaltılar ve medya özgürlüğüne yönelik kısıtlamaların arttığına dikkat çekildi. Bu hususlar, insan haklarında dikkate değer bir bozulmaya yol açtığı belirtildi. Filistinlilere yönelik artan şiddetin, İsrail askerlerinin desteğiyle daha da kötüleştiği vurgulandı. “Askerî hukuk sistemi, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlileri kontrol etmede önemli bir araçtır.” denildi.
CEZASIZLIK SORUNU
Raporda, İsrail askerleri ve topraklarını gasbeden yaygın şiddet olayları karşısında cezasızlığın hakim olduğuna dikkat çekilerek, 1 Ocak 2017 ile 30 Eylül 2025 tarihlerinde 1500’den fazla Filistinlinin öldürülmesi ile ilgili 112 soruşturma başlatıldığı, ancak yalnızca bir mahkumiyet kararının alındığı belirtildi.
SİSTEMATİK AYRIMCILIK VAHİM BOYUTLARDA
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Batı Şeria’daki Filistinlilerin haklarının sistematik şekilde ihlal edildiğini ifade etti. Türk, “Suya erişim, eğitim, sağlık hizmetlerine ulaşım ve sosyal ziyaretler gibi günlük yaşamlarının her yönü, İsrail’in ayrımcı uygulamalarıyla kontrol ediliyor ve kısıtlanıyor.” dedi. Süregelen bu eğilimlerin Filistinliler için daha kötü sonuçlara yol açabileceğini belirten Türk, “İsrail yetkilileri, Filistinlilere karşı ırk, din veya etnik köken temelinde sistematik ayrımcılığı sürdüren tüm yasaları ve politikaları yürürlükten kaldırmalı.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.