ABD BAŞKANI TRUMP’TAN TARİHİ ÇİN ZİYARETİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın tarihi ziyareti sırasında, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirilen önemli görüşmeler dikkat çekti. Trump’a Pekin seyahatinde, ABD’li ünlü CEO’ların da katılması zirvenin önemini artıran faktörler arasında yer aldı.
ABD, Çin ile olan ticaret ilişkilerinin geliştirilmesini talep ederken, Çin Devlet Başkanı Şi, ABD’nin daha geniş fırsatlarla karşılaşacağını ve Çin’in kapılarını daha fazla açacağını dile getirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA STRATEJİK MUTABAKAT
Taraflar arasında yapılan görüşmenin kritiği ise Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik anlaşma oldu. Beyaz Saray’ın yaptığı açıklamaya göre, iki ülke boğazın serbest geçişinin sağlanması konusunda anlaşmaya vardı.
Bu açıklamaların ardından, İran merkezli bir haber ajansı, Hürmüz Boğazı’ndaki yol geçiş protokolleri üzerine varılan mutabakat uyarınca bazı Çin gemilerine geçiş izni verildiğini bildirdi.
30’a yakın geminin İran’ın izniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği duyurulurken, İran Devrim Muhafızları bu durumu doğruladı.
“ÇİN LİDERİ’NDEN YARDIM TEKLİFİ”
Trump, basına verdiği bir röportajda Şi’nin Hürmüz Boğazı’nın açılması için kendisine yardım önerdiğini aktardı. Trump, “Çin lideri Şi, bana İran’a asker gönderimi yapmayacağını söyledi” şeklinde ifadelerde bulundu.
“DOSTLUK TARİHİ”
Trump, basın toplantısında iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi derinliğine değinerek, “ABD ve Çin halkları arasındaki dostluk, Amerika’nın kuruluşuna kadar uzanıyor. İlk misyonumuz 1784’te Çin kıyılarına ulaştı. Bugün ise iki ülke arasındaki ilişki, dünya tarihinin en önemlilerinden biri haline geldi” dedi.
“ORTAKLIĞA VURGU”
Türkiye her iki tarafın karşılıklı saygısının ilişkilerin temelini oluşturduğunu belirten Trump, “Vatandaşlarımız arasında yaygın bir karşılıklı saygı var. Bu saygı, potansiyelimizi artırıyor” ifadeleriyle ortaklığın önemine dikkat çekti.
Şi Cinping ise karşılıklı saygının anahtar olduğunu vurgulayarak, “Trump ile ben, Çin-ABD ilişkilerinin dünyanın en önemli ilişkileri olduğuna inanıyoruz. Çin ve ABD rakip değil, ortak olmalı” değerlendirmesinde bulundu.
TRUMP’TAN Şİ’YE DAVET
Trump, Şi Cinping’i 24 Eylül tarihinde Beyaz Saray’a davet etti. Şi, Elon Musk, Nvidia’dan Jensen Huang ve Apple’dan Tim Cook’un yer aldığı CEO’larla görüşmek üzere Cennet Tapınağı’nda toplandı. Trump, bu zirvede Şi’den Çin’i açmasını isteyeceği açıklamasında bulunmuştu.
İKİLİ İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM
Çin lideri, iki ülkenin ilişkilerinin yapıcı, stratejik ve istikrarlı bir biçimde ilerleyeceğini belirtti. Ticaret, tarım, sağlık ve turizm alanlarında iş birliğinin genişleyeceğini ifade eden Şi, ikili ilişkilerin yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.
“TAYVAN SORUNU”
Şi Cinping, Tayvan konusunda Amerika’yı dikkatli davranmaya çağırdı. Tayvan’ın, iki ülke arasındaki en önemli mesele olduğuna dikkat çeken Şi, sorunun ağır ele alınması halinde çatışmalara yol açabilme riskinin bulunduğunu ifade etti.
DÜNYADA ARTAN GÜVENLİK ENDİŞELERİ
Trump, ülkesinin stratejik rakibi ile gerçekleştirdiği ziyareti, Orta Doğu’daki tırmanan gerilim atmosferinde yapıyor. Daha önceden planlanan ziyareti, İran’daki durum nedeniyle ertelemek zorunda kalan Trump, bu ziyarette bölgedeki savaşın önemli tartışma konularından biri olacağını belirtti.
“İRAN NÜKLEER SORUNUNDA ANLAŞMA”
Çin devlet televizyonunda yer alan açıklamaya göre, Trump ve Şi, Ortadoğu’daki durumu, İran ve Ukrayna savaşını, Kore Yarımadası’ndaki durum hakkında görüş alışverişinde bulundu. Beyaz Saray kaynakları, iki ülkenin İran’ın nükleer silahlara sahip olamayacağı konusunda anlaştıklarını duyurdu. Açıklamada Tayvan konusuna yer verilmediği gözlemlendi.