ABD-İran arasındaki gerginlik, diplomasi masası kurulmadan daha fazla kırılgan bir hale geldi. İstanbul’da gerçekleştirilecek olan müzakerelerin yeri ve yapısı değişti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile nükleer konulu görüşmelerin cumartesi günü saat 10’da Umman’da yapılacağını açıkladı. Beyaz Saray’dan bir yetkilinin de belirttiği üzere, görüşmelerin yeri ve zamanı onaylandı.
ABD’Lİ YETKİLİ: GÖRÜŞME CUMA GÜNÜ UMMAN’DA
ABD basınında yer alan haberlere göre, Arap ve Müslüman liderlerin Trump yönetimine, müzakerelerden çekilme tehdidini uygulama çağrısında bulunduğu ifade ediliyor. Bu gelişmeler üzerine ABD, görüşmeleri Umman’da gerçekleştirmeyi kabul etti. Axios’a konuşan kıdemli bir ABD’li yetkili “İran ne diyor bir kulak vermemizi istediler. Biz başarı şansı konusunda şüphe ile bakıyoruz.” şeklinde konuştu. Ayrıca, bölgedeki 9 ülkeden gelen mesajların Beyaz Saray’a ulaştığı ve İran ile müzakerelerin yapılması için çağrıda bulunulduğu belirtildi.
TRUMP: HAMANEY ENDİŞELENMELİ
ABD Başkanı Trump, NBC News ile yaptığı röportajda İran ile müzakere süreci hakkında açıklamalarda bulundu. Müzakere yerindeki belirsizliğe ilişkin gelen sorular üzerine “Onun (Hamaney’in) çok endişelenmesi gerek. Evet, endişelenmesi gerek. Bildiğiniz gibi onlar bizimle müzakere ediyorlar.” dedi. Trump, sözlerine devam ederek, “O ülke (İran) şu anda bizim yüzümüzden karışıklık içinde. Oraya girdik, nükleer programlarını yok ettik. Orta Doğu’da barış sağlandı,” değerlendirmesini yaptı.
ABD YER VER FORMATIN DEĞİŞMESİNİ REDDETTİ İDDİASI
Axios haber platformu, Washington yönetiminin, İran’ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman’da ikili formatta yapılması talebini reddettiğini bildirdi. Görüşmelerin iptal edilebileceği bilgisi ise İranlı diplomatik kaynaklardan geldi. İranlı kaynak, ABD ile müzakereler öncesindeki temasların zayıfladığını ve görüşmelerin cuma günü yapılma ihtimalinin düştüğünü kaydetti.
TAHRAN: BASKILARA BOYUN EĞİLMEYECEK
Katar medyasına bilgi veren üst düzey bir İranlı yetkili, ABD’nin görüşmelerin yerinin ve formatının değiştirilmesini reddettiğini belirterek, bu durumun ABD’nin sürece yönelik ciddiyetinin eksik olduğunu gösterdiğini ifade etti. “Nükleer dosya dışındaki hiçbir konuda müzakereyi kabul etmeyeceğiz,” diyen yetkili, diplomatik baskılar karşısında boyun eğilmeyeceği mesajını verdi.
RUBİO: YERİ NETLEŞTİRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ
Son açıklama ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’dan geldi. Rubio, İran ile görüşmelerin yerinin netleştirilmesi için hâlâ çalıştıklarını belirtirken, “Eğer İranlılar Cuma günü görüşmek isterse biz hazırız,” dedi. Ayrıca, müzakerelerin bir sonuca ulaşabilmesi için balistik füze konusunun da ele alınması gerektiğini vurguladı.
ABD VE İRAN’IN TALEPLERİ FARKLI
Amerika Birleşik Devletleri’nin beklentileri, İran’da zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına tamamen çıkarılmasını öne çıkarıyor. İkinci olarak balistik füze programının kısıtlanması ve bölgedeki İran yanlısı gruplara sağlanan kaynakların durdurulması talep ediliyor. İranlı bir yetki ise, müzakerelerin kapsamını daraltmayı arzuladıklarını ve yalnızca Washington yönetimi ile ikili müzakere yapılmasını istediklerini ifade etti.
YİNE ARAKÇİ VE WİTKOFF MASADA OLACAK
Amerikan tarafında Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Başkan Trump’ın damadı Jared Kushner’ın yer alacağı belirtiliyor. İran tarafında ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet müzakerelere katılacak.
KISA SÜRELİ GERİLİM YAŞANDI
Ancak daha müzakereler başlamadan gerilim, İran kıyılarına 800 kilometre mesafede tırmandı. Amerikan Merkez Komutanlığı, USS Abraham Lincoln Gemisi’nden kalkan bir F-35 savaş jetinin İran’a ait bir drone’u düşürdüğünü açıkladı. İran’ın yarı resmi haber ajansı Fars, düşürülen dronun görevini başarıyla yerine getirdiğini bildirdi. Ayrıca, Amerikan bayrağı taşıyan bir ticari gemi, İran Devrim Muhafızları tarafından tehdit edildi. Centcom’a göre, gemiye motorunu kapatması emri verildi fakat gemi rotasına devam etti. Bölgedeki bir Amerikan savaş gemisi, ticari gemiyi güvenli bir noktaya kadar korudu.