AĞUSTOS AYI BÜTÇE FAZLASI VE PARA CEZALARI
Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin aktardığına göre, Ağustos ayında bütçe, iki aylık aradan sonra tekrar fazla verirken, para cezaları da hız kazanıyor. Yılın genelinde 245 milyar lira gelir öngörülen bu kalemde, Ağustos sonu itibarıyla kesilen ceza tutarı 1 trilyon liranın üzerine çıktı. Ancak tahsilat oranı düşük kaldı; kesilen cezaların sadece yüzde 15,9’una denk gelen 158,8 milyar liri toplandı. Trafik para cezaları da rekor seviyeye ulaştı; bütçe kanununda 55 milyar 42 milyon lira olarak hedeflenen bu kalemde, kesilen tutar 83 milyar 99 milyon liraya çıkarak hedefin üzerinde bir rakam yakalandı. Tahsilat ise yüzde 53,9 oranında kalıp, 44 milyar 760 milyon lira oldu. Bu veriler, ceza tahakkukunun bütçe gelirlerini desteklediğini, ancak tahsilatın enflasyon baskısı altında zorluk yaşadığını gösteriyor.
BÜTÇE GELİRLERİ HIZLA ARTMAKTA
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı Ağustos ayı bütçe gerçekleşmelerine göre, genel bütçe gelirleri tahakkuku 11 trilyon 167 milyar liraya ulaştı. Bu rakam, yıl içinde 12,6 trilyon liralık hedefin yüzde 88’ine denk geliyor. Ancak tahsilat oranı yüzde 69,8’de kalırken, toplamda 7 trilyon 799 milyar lira toplandı. Tahakkukun büyük kısmını 8 trilyon 368 milyar lira ile vergi gelirleri oluşturdu; bunun yüzde 82,1’i, yani 6 trilyon 871 milyar lirası tahsil edildi. Vergi gelirlerinin başlıca kalemleri arasında, gelir, kâr ve sermaye kazançları vergileri 3 trilyon lira; dahilde alınan mal ve hizmet vergileri 3 trilyon 212 milyar lira olarak kaydedildi.
2025 yılında para cezaları, bütçe gelirlerinin önemli bir unsuru haline geldi. Ocak-Ağustos döneminde kesilen cezalar 1 trilyon 1 milyar liraya ulaştı ve 2024 yılındaki 849 milyar 973 milyon liralık toplamın yüzde 18’ini aşmış oldu. Bütçe kanununda 245 milyar lira olan hedef, 8 ayda bu hedefin 4 katına çıktı. Yılın geri kalan 4 ayında bu tempo devam ederse, toplam tahakkuk 1,5 trilyon liraya ulaşacak ve bu, hedefin 6 katına tekabül edecek. 2024’te bütçe gelirlerinin yüzde 10’unu oluşturan cezalar, bu yıl enflasyonun (yüzde 30) üç katı bir artışla büyüyecek. Kesilen cezaların dağılımı ise şu şekilde: vergi cezaları 602 milyar lira, idari para cezaları 234 milyar lira ve yargı para cezaları 78 milyar lira.
GEÇMİŞ YILLARA GÖRE DÜŞÜK HEDEF-FARKI
2025’te ortaya çıkan bu yüksek tahakkuk, geçmiş yıllara göre hedef-gerçekleşme farkını nispeten düşük tutuyor. Örneğin; 2024 yılında hedef 100 milyar lira, gerçekleşme 849,9 milyar lira (8,5 kat), 2023 yılında ise hedef 63 milyar lira, gerçekleşme 529 milyar lira (8,4 kat) olarak kaydedildi. 2022’de ise hedef 29 milyar lira, gerçekleşme 454 milyar lira (15,7 kat) oldu.