Doğalgaz Fiyatları Savaşın Etkisiyle Yükseliyor
Savaşın başlangıcından bir gün önce Avrupa’da 32 Euro seviyesindeki doğalgaz fiyatı, piyasalardaki belirsizlik ve savaşın sürmesiyle birlikte, sadece beş gün içinde yüzde 62 artış göstererek 53 Euro’ya kadar ulaştı. Jeopolitik önemi yüksek olan Hürmüz Boğazı üzerindeki savaş tehditlerinin yanı sıra sıvılaştırılmış doğalgaz taşıyan gemilerin rota sorunları, fiyatları yukarı yönlü baskılamaya başladı. Ekonomik analistler, Ortadoğu’daki çatışmaların doğalgaz fiyatları üzerindeki etkisinin uzun vadede Avrupa’nın ekonomik büyümesini olumsuz etkileyebileceğine ve bazı Asya pazarlarını ciddi şekilde sarsabileceğine dair uyarılarda bulundu.
FİYAT ARTIŞLARI DEVAM EDİYOR
Hollanda Doğalgaz Transferi Sözleşmesi (TTF) vadeli işlemleri, 3 Mart Salı günü megawatt saat başına 60 Euro‘nun üzerine çıkarak dikkat çekici bir fiyat artışı sergiledi. Haftalık bazda fiyatların yaklaşık yüzde 76 oranında yükseldiği gözlemleniyor. Asya pazarında ise Japonya, Kore, Çin ve Tayvan’a yönelik teslimatları kapsayan Kuzeydoğu Asya LNG referans fiyatı, bir yıllık zirveye ulaşarak megawatt saat başına 43 Euro seviyesine tırmandı.
SAVAŞLA BİRLİKTE ARZDAKİ DÜŞÜŞ
Dünyanın önde gelen LNG üreticisi Katar, İran’ın Ras Laffan ve Mesaieed Sanayi Şehri’ne yönelik düzenlediği insansız hava aracı saldırılarının ardından, 2 Mart günü üretim faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı. Goldman Sachs, bu üretim duraklamasının küresel LNG arzını kısa süre içinde yaklaşık yüzde 19 oranında azaltabileceğine dair tahminlerde bulundu. Uzmanlar, Avrupa ve Asya’nın büyük bölümünün hem yerli kaya gazı hem de LNG üretiminde ABD’ye göre potansiyel fiyat dalgalanmalarına daha savunmasız durumda olduğunu vurguluyor. Ayrıca, Avrupa’nın doğalgaz ihtiyacının yüzde 25’inin LNG aracılığıyla karşılandığı belirleniyor, bu durum da kıtanın fiyat şoklarına daha açık hale gelmesine neden oluyor. Küresel LNG üretiminin yaklaşık yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiği göz önüne alındığında, uzun vadeli bir sorunun 2022’deki Rusya-Ukrayna Savaşı dönemindekine benzer bir şok yaratma riski taşıdığı ifade ediliyor. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın tamamının kontrolünün İran’a ait olduğunu duyurdu. 4 Mart sabahında ise ABD, 17 İran gemisinin batırıldığını bildirdi.