Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, Leeds Üniversitesi ile birlikte yürütülen projede uydu radar interferometri tekniği kullanarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerini anlık izlediklerini belirtti. Kutoğlu, Türkiye’nin aktif fay hatları açısından zengin bir coğrafyada bulunduğunu vurguladı ve bilinen 500’den fazla fayın yanı sıra henüz keşfedilmemiş kırıkların varlığını ifade etti. Elde edilen veriler doğrultusunda oluşturulan gerginlik haritalarında, yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın doğusunda tespit edildiğini aktardı.

250 KİLOMETRELİK HATTA BÜYÜK DEPREM KAYDI YOK

İncelenen bölgede birçok fay hattının mevcut olduğunu dile getiren Kutoğlu, bunlardan birinin de Çaldıran Fayı olduğunu açıkladı. Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler meydana getirdiğini hatırlatan Kutoğlu, hattın güneyindeki Van bölgesinde 1881 ve 2011 yıllarında büyük sarsıntılar yaşandığını kaydetti. Ancak oluşturulan haritalarda dikkat çekici bir unsur olduğunu ifade eden Kutoğlu, 250 kilometrelik bir alanda büyük bir deprem kaydının bulunmadığını vurguladı; bu durumun hattın homojen yapı sergileyerek yüksek gerilim taşıdığını gösterdiğini dile getirdi.

6 ŞUBAT’TAKİ GİBİ BİRLİKTE ÇALIŞABİLİR

Prof. Dr. Kutoğlu, 250 kilometrelik alanın tamamının kırmızı renkle işaretlenmiş olmasının, fay sisteminin birbirleriyle bağlantılı çalıştığını gösterdiğini açıkladı. Bu durumun, Hatay merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde olduğu gibi uzun bir hattın aynı anda kırılma olasılığını gündeme getirdiğini belirten Kutoğlu, “Bu biraz ürkütücü ama 250 kilometrelik hattın birlikte çalışması ihtimal dahilinde” dedi. Türkiye’de nüfusun büyük oranda batı bölgelerinde yaşıyor olmasından dolayı genellikle batı faylarının gündeme geldiği bilgisini veren Kutoğlu, yaptıkları ulusal analizlerin Van’ın doğusundaki hattın en fazla gerilim biriktiren bölgelerden biri olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

ARKA PLANDA BÜYÜK BİR SİSTEM ENERJİ BİRİKTİRİYOR

2011 yılında Van’da yaşanan depremin, bölgedeki riskin sona erdiği anlamına gelmediğini belirten Kutoğlu, o sarsıntının yalnızca sınırlı bir alanı etkilediğini vurguladı. Kutoğlu, “2011’deki deprem küçük bir bölgeyi kapsıyordu. Ancak arka planda çok daha büyük bir fay sistemi çalışmaya ve enerji biriktirmeye devam ediyor” diyerek Doğu Anadolu’daki bu hat için dikkatli olunması gerektiğini ve gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini dile getirdi.