Türkiye’de doğurganlık oranlarının azalması üzerine, hükümet doğum izni sürelerini artırma kararı aldı. TBMM’ye sunulan yeni kanun teklifiyle birlikte doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacak. Hamileliği sağlıklı geçen kadınların, doğumdan önceki çalışma süreleri 3 haftadan 2 haftaya indirilerek, doğum sonrası izinlerine daha fazla süre ekleyebileceği belirtiliyor. Ayrıca babalık izninde de eşitlik sağlanarak, işçilerin 5 günlük izni memurlar ile eşitlenerek 10 güne yükselebilir.
DÜNYA İLE UYUMLU HALE GELİNİYOR
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, dünya genelinde ücretli doğum izni ortalama 24.7 hafta. Türkiye, bu yeni düzenleme ile bu ortalamaya yaklaşmayı hedefliyor. Ancak bazı ülkelerde izin süreleri daha uzun; örneğin Gürcistan’da 104 hafta, Bulgaristan’da 58 hafta, İngiltere ve Avustralya’da ise 52 hafta izin süreleri söz konusu. Doğum izninin süresi yanında, işçiler açısından ödenecek miktar da bütçe açısından önem taşıyor. Bebek masraflarını göz önünde bulundurulduğunda, bu süre içinde alınacak ödeneğin aile bütçesinde kritik etkisi bulunuyor.
UZUN VE KISMI İZİNLER ARASINDA FARK VAR
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), işçi ve esnaf kadınlara doğum izni sırasında geçici iş göremezlik ödeneği sağlıyor. Bu ödenek, işçilerin son 12 aylık prime esas kazancının üçte ikisi kadar oluyor. Ancak memur kadınlar, doğum izni sırasında genellikle ücretlerinin tamamına yakınını almaya devam ediyor. Örneğin, ücreti 1,5 asgari ücret olan bir işçi kadın, 24 haftalık izinde yaklaşık 155 bin TL alırken, memur kadın neredeyse tamamını alabiliyor. Bu durum, işçi ve esnaf kadınların doğum sonrası bütçelerinin etkilenmesine neden oluyor.
MEMURLAR İÇİN HAKLAR KORUNUYOR
Devlet Memurları Kanunu uyarınca, memurlar doğum izni süresince mali ve sosyal haklarını kaybetmiyor. Öğretmenler gibi bazı ek ödemeleri dışında memurların maaşları korunuyor. İşçi kadınlarsa aynı süre zarfında sadece maaşlarının yüzde 56’sını alabiliyor. SGK verilerine göre, 2025 yılında 410 bin 45 4/a’lı (SSK) kadına 12,65 milyar TL, 10 bin 255 4/b’li (BAĞ-KUR) kadına ise 291 milyon TL geçici iş göremezlik ödeneği sağlanması bekleniyor. Bu harcamalar SGK’nın toplam bütçesinin küçük bir kısmını oluşturuyor; ancak bu artış doğum yapan kadınların bütçelerine önemli katkı sunabilir.