Türkiye’de doğurganlık hızının düşmesi, hükümeti doğum izni süresini artırma yönünde adım atmaya yöneltti. TBMM’ye sunulan yeni kanun teklifi ile birlikte doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkacak. Sağlıklı bir hamilelik süreci geçiren kadınlar, doğum öncesindeki çalışma sürelerini 3 haftadan 2 haftaya düşürerek, doğum sonrası izinlerini daha uzun kullanma imkanına sahip olacaklar. Babalık izninde de eşitlik sağlanarak, işçiler için 5 gün olan izin süresi, memurlarla aynı seviyeye çıkarılarak 10 güne yükseltilecek. Koruyucu aile olan çalışanlar için de 10 günlük mazeret izni uygulaması getirilecek.
DÜNYA ORTALAMASINA YAKLAŞILIYOR
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine dayanarak, dünya genelinde ücretli doğum izni süresinin ortalama 24,7 hafta olduğu belirtiliyor. Türkiye, bu yeni düzenleme ile bu ortalamaya yaklaşma hedefinde. Ancak bazı ülkelerde doğum izni süreleri oldukça uzun; örneğin Gürcistan’da bu süre 104 hafta, Bulgaristan’da 58 hafta, İngiltere ve Avustralya’da ise 52 hafta olarak öne çıkıyor. Doğum izni sadece süresiyle değil, aynı zamanda çalışanların eline geçen ücretle de büyük bir önem taşıyor. Bebek masrafları göz önüne alındığında, izin sırasında ödenecek miktarın aile bütçesi üzerindeki etkisi oldukça kritik hale geliyor.
RAPOR PARASINDA BÜYÜK FARK
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), işçi ve esnaf kadınlara doğum izni süresince geçici iş göremezlik ödeneği sağlıyor. Bu ödenek, çalışanların son 12 aylık prime esas kazancının üçte ikisi kadar olarak belirleniyor. Fakat memur kadınlar, doğum izni sırasında genellikle ücretlerinin tamamına yakınını alabiliyor. Örneğin, ücreti 1,5 asgari ücret tutarında olan bir işçi kadın, 24 haftalık izin süresinde yaklaşık 155 bin TL ödeme alırken, memur kadın neredeyse tüm ücretini elde edebiliyor. Bu durum, işçi ve esnaf kadınların doğum sonrası bütçelerinin olumsuz etkilenmesine yol açıyor.
MAMURLARA YAKINLAŞTIRMA MÜMKÜN
Devlet Memurları Kanunu’na göre, memurlar doğum izni süresinde mali ve sosyal haklarını kaybetmiyor. Belirli ek ödemeler dışında, memurların ücretleri korunmuş durumda. İşçi kadınlar ise benzer bir süre için yalnızca ücretlerinin yüzde 56’sını alabiliyor. SGK verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla 410 bin 45 4/a’lı (SSK) kadına 12,65 milyar TL, 10 bin 255 4/b’li (BAĞ-KUR) kadına ise 291 milyon TL geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi planlanıyor. Bu harcamalar SGK toplam bütçesinin çok küçük bir kısmını temsil ediyor, fakat artış, doğum yapan kadınların bütçesine anlamlı bir katkı sağlayabiliyor.