ABD’DE ELEKTRİKLİ ARAÇ YATIRIMLARI BELİRSİZLİĞE GİRDİ
Son 20 yıl içerisinde, ABD’de elektrikli araç ve batarya yatırımlarının büyük kısmı, özellikle güneydoğudaki Cumhuriyetçilerin yönettiği eyaletlere yapılırken, federal teşviklerin sona ermesi ile birlikte satışların beklentileri karşılamaması, büyük projelerin geleceğini tehdit eder hale geldi. Atlas Public Policy verilerine göre, 2000-2024 döneminde elektrikli araç ve batarya üretimine 200 milyar doların üzerinde yatırım gerçekleştirildi. Bu yatırımların batarya kısmının yüzde 84’ü ve elektrikli araç üretim yatırımlarının yüzde 62’si Cumhuriyetçi eyaletlere yöneldi. 200 binden fazla iş imkanı yaratması beklenen projelerin yüzde 77’si yine bu bölgelerde planlandı. Toplam yatırımın yaklaşık yüzde 40’ı güneydoğu eyaletlerine aktarılırken, bölge elektrikli araç dönüşümünde tarihin en büyük sanayi yatırımlarına ev sahipliği etti.
ELEKTRİKLİ ARAÇ TEŞVİKLERİNİN KALDIRILMASI SERT DARBE VURDU
Ancak ‘Enflasyonu Düşürme Yasası’ çerçevesinde uygulanan elektrikli araç teşviklerinin kaldırılması, sektördeki büyümeyi durma noktasına getirdi. Şirketler, zarar ve işten çıkarmaları önlemek amacıyla hibrit ve benzinli modellere yönelmeye başladı. Güney Koreli otomotiv devi Hyundai, Georgia’da elektrikli araç üretimi için inşa ettiği büyük fabrikasında, teşviklerin sona ermesiyle hibrit araç üretimine geçiş yaptı. Şirket, yıllık üretimi artırmak için 2,7 milyar dolarlık bir ek yatırım gerçekleştirdi ve bu fabrikada üretimin yaklaşık yüzde 70’inin hibrit ve benzinli araçlardan oluşması öngörülüyor.
BÜYÜK OTOMOBİL ÜRETİCİLERİ KAYIP AÇIKLIYOR
Beklenen talebin oluşmaması, büyük otomobil üreticilerini sıkıntıya sokarken, Ford aralık ayında kâr getirmeyen elektrikli araç birimi için 19,5 milyar dolar, General Motors da benzer şekilde milyarlarca dolarlık zarar açıklaması bekleniyor. Honda gibi uluslararası üreticilerin de bu durumdan olumsuz etkileneceği ifade ediliyor. Porsche ve Volvo gibi markalar ise yatırımcılarını en az 1 milyar dolarlık ek maliyetlere karşı uyardı.
HEDEFLERDE DÜŞÜŞ YAŞANMAKTADIR
Biden yönetiminin 2030 için belirlediği yüzde 50 elektrikli araç satış hedefi, sektör tahminlerinde yüzde 17 seviyesine kadar geriledi. Bosch yetkilileri, yatırımların bu düşük pazar payına göre planlanmadığına dikkat çekerken, bazı tesislerde elektrikli araç ekipmanlarının atıl duruma düştüğünü belirtti. ABD’li üreticilerin elektrikli araç yatırımlarında en az 100 milyar dolarlık bir zarar riskiyle karşı karşıya olduğu ifade edilirken, bu durum otomotiv tarihindeki en büyük sermaye tahsisi hatalarından biri olarak değerlendiriliyor. Aynı zamanda yatırımların geri dönüş sürecine girdiği ve güneydoğu eyaletlerinde büyük projelerin yeniden şekillendiği gözlemleniyor.