Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yenilikçi bir adım atan Gelir İdaresi Başkanlığı, “akıllı denetim” dönemine hazırlandı. Bu yeni sistem sayesinde, banka hesaplarındaki düzenli para akışları ile tapu kayıtları anında karşılaştırılıyor. Buna bağlı olarak, her ay düzenli gelir elde eden ve vergi dairesine kira beyannamesi vermeyen mülk sahipleri, yapay zeka tarafından “Riskli Mükellef” olarak etiketleniyor. Ardından, sistem, herhangi bir şikayet olmaksızın inceleme sürecini otomatik bir şekilde başlatıyor.
MALİYE DEDEKTİFLERİ SAHADA
Bakanlığın uygulaması yalnızca dijital verilerle sınırlı kalmıyor. Vergi müfettişleri ve saha ekipleri, kira hareketliliğinin yoğun olduğu bölgelerde kapı kapı dolaşarak fiziksel denetimler yapıyor. Maliye uzmanları, kiracılara kira ödemelerinin banka aracılığıyla mı yoksa elden mi yapıldığı ve sözleşme tutarıyla ödenen gerçek miktarın örtüşüp örtüşmediği gibi sorular yöneltiyor. Kiracılardan alınan bilgilerle mülk sahibinin beyanı arasında bir tutarsızlık tespit edilirse, bu durumda ev sahipleri hakkında geriye dönük yasal işlemler başlatılıyor.
Denetimlerde usulsüzlüğü tespit edilen ev sahiplerini zor bir mali durum bekliyor. Sadece ödenmeyen verginin tahsil edilmesiyle kalınmıyor, aynı zamanda vergi kaybı yaşatanlara da “Vergi Ziyaı Cezası” uygulanıyor. Bu sisteme göre, kaçırılan vergi miktarı kadar ceza söz konusu olurken, ayrıca gecikme faizleri de ekleniyor. Dolayısıyla beyan edilmeyen her kuruş, ev sahibine kat kat geri dönüyor.
KISA SÜRELİ KİRALAMALAR TAKİPTE
Maliye’nin dikkatle izlediği bir diğer önemli alan ise kısa süreli kiralamalar. Dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen günlük kiralama aktiviteleri titizlikle denetleniyor. Mülk sahiplerini iki büyük tehlike bekliyor: Vergi Kaçağı ve Güvenlik İhlali. Elde edilen ticari kazancın beyan edilmemesi vergisel sorunlara yol açarken, Kimlik Bildirme Kanunu’na uygun hareket edilmemesi durumunda emniyet birimleri de idari para cezaları uygulayabiliyor. Uzmanlar, cezai durumlarla karşılaşmamak için kira gelirlerinin Mart ayı sonuna kadar eksiksiz bir şekilde beyan edilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.