İran devlet televizyonu, 28 Şubat gecesi İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırısında yaşamını yitirdiğini duyurdu. Televizyon yayınında, Ali Hamaney’in “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı.” sözlerine yer verildi. İran hükümeti, Hamaney’in ölümüyle birlikte 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti. Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi’nin kubbesine siyah bayrak asıldığında, bölgeye akın eden İranlıların gözyaşları döktüğü gözlemlendi.
İRAN CUMHURİYETİ’NDE YAS İLANI
Irak Hükümet Sözcüsü Basim el-Avvadi’nin yaptığı açıklamada, Hamaney’in ölümü ve saldırı sert biçimde kınandı. Açıklamada, “Irak, bölgeyi eşi benzeri görülmemiş düzeyde bir şiddete sürükleyen, çatışmaları körükleyen, uluslararası güvenlik ve barışı temelden sarsan askeri operasyonların derhal ve şartsız olarak durdurulması çağrısını tekrarlamaktadır.” ifadelerine yer verildi.
PROTESTOLAR YÜKSEK GÜVENLİKLİ BÖLGEDE YAŞANDI
Bağdat’ta sabah saatlerinde, İran yanlısı silahlı grupların destekçileri, Hamaney’in ölümü ve hava saldırılarına tepki olarak ABD Büyükelçiliği’nin bulunduğu yüksek güvenlikli Yeşil Bölge’ye girmeye çalıştı. Asma Köprü önünde toplanan kalabalık, beton bariyerleri aşmak isteyince Irak güvenlik güçleri müdahalede bulundu. Protestocuları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullanıldığı bildirildi.
HAMANEY’İN HİKAYESİ
Ayetullah Ali Hamaney, 19 Nisan 1939’da Meşhed kentinde dünyaya geldi. Meşhed ve Kum kentlerinde dini eğitim alan Hamaney, 1962 yılında Ayetullah Humeyni’nin Şah’a karşı başlattığı harekete katıldı. Çeşitli zamanlarda tutuklanan ve sürgüne gönderilen Hamaney, 1978’de İslam Cumhuriyeti Partisi’nin kurucularından biri oldu ve devrim sonrası Temmuz 1979’da İran İslam Cumhuriyeti Savunma Bakanı Yardımcılığı görevini üstlendi.
BOMBALI SALDIRIDA YARALANDI
27 Haziran 1981’de Tahran Ebuzer Camisi’nde Halkın Mücahitleri grubunun düzenlediği bombalı saldırıda ağır yaralanan Hamaney, Ekim 1981’de yapılan seçimlerde devrim sonrası ülkenin 3. Cumhurbaşkanı seçildi. 1985’teki Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanarak tekrar Cumhurbaşkanı oldu.
ÜLKENİN İLK LİDERİ
Humeyni’nin vefatından sonra, 1989 yılında Hamaney, Uzmanlar Meclisi tarafından ülkedeki en üst makam olan Lider (Rehber) olarak seçildi. Yönetimi boyunca Batı karşıtlığıyla dikkat çeken Hamaney, Rusya ve Çin ile ilişkileri güçlendirmeye çalıştı. İran’da yapılan seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanları sınırlı yetkilere sahipken, Ali Hamaney’in temsil ettiği liderlik makamı, devlete dair tüm kararların alındığı ve iç-dış politikada son sözü söyleyen otorite konumunda bulunuyor. Cumhubaşkanları dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir güç taşıyan Rehber, iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici bir rol oynuyor. Özellikle son dönemde, yönetim sorunları ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle meydana gelen sokak gösterilerinde Hamaney, karşıt eylemcilerin hedefi haline geldi.