ANLAŞMANIN ÖNEMİ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmanın gerçekleşmesinde Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Mesrur Barzani ve diğer yetkililerin kararlı çabalarının kritik bir rol oynadığını belirtti. Rubio, “Bu anlaşma, ABD ve Irak arasındaki karşılıklı fayda sağlayan ekonomik ortaklığı güçlendirecek,” diyerek, bu gelişmenin ABD şirketleri için daha istikrarlı bir yatırım ortamı sağlayacağını, ayrıca bölgesel enerji güvenliği ve Irak’ın egemenliği açısından da önemli bir adım olduğunu ifade etti.
PETROL ANLAŞMASI SÜRECİ
IKBY Başbakanı Barzani, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada, petrol üreticileri, Irak Petrol Bakanlığı ve Irak Milli Petrol Şirketi (SOMO) ile sağlanan uzlaşı sayesinde bölgede bulunan petrol kuyularının tekrar dünya piyasalarına açıldığını duyurdu. Irak Başbakanı Sudani, sosyal medya üzerinden yayımladığı bir mesajda, IKBY’deki petrol sahalarından üretilen petrolün Irak Petrol Bakanlığı tarafından devralınacağını ve bu petrolün Irak-Türkiye petrol boru hattı üzerinden ihraç edileceğini açıkladı. Önceden, IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı da, ihracatın yeniden başlaması için yerli ve yabancı petrol şirketleriyle anlaşma sağlandığını, fakat nihai kararın Irak Petrol Bakanlığı’ndan beklenmesi gerektiğini aktarmıştı.
İHRACATIN KESİLDİĞİ DÖNEM
Irak-Türkiye petrol boru hattından petrol akışı, Mart 2023’te uluslararası tahkim kararı nedeniyle durmuştu. Bu tahkim kararı, Türkiye’nin IKBY’den yapılan petrol ihracatına izin vermesinin Irak merkezi yönetiminin onayı olmadan gerçekleşmesine karşı alınmıştı. Yeni anlaşmayla birlikte boru hattının tekrar işlemesi, enerji piyasaları, bölgesel istikrar ve ABD-Irak ilişkileri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.