İran’da krizin devam etmesi dikkat çekiyor. Ülkenin ulusal para birimi riyalin ani değer kaybı, başkent Tahran’da kitlesel protestoların fitilini ateşledi.

PROTESTOLAR TOPLUMSAL HAREKETE DÖNÜŞÜYOR

28 Aralık 2025’te Tahran Kapalı Çarşı esnafının kepenkleri kapatmasıyla başlayan protestolar, kontrol edilmesi zor bir toplumsal harekete dönüştü. Son yayımlanan rapor, ülkedeki durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Ülkenin 31 eyaletinin 26’sında, toplamda 222 farklı noktada halk, sokakları doldurmuş durumda.

FİYAT ZAMLANMALARI PROTESTO NEDENİ

Eylemlerin temel sebebi, İran Riyali’nin döviz kurları karşısında yaşadığı büyük düşüş ve bunun sonucunda temel gıda maddelerine yapılan fahiş zamlar. Tahran’da patlak veren gösteriler, kısa zamanda Loristan, Çeharmahal ve Bahtiyari gibi eyaletlere yayılırken, rejim karşıtı sloganların yükseldiği geniş bir protesto dalgası halini aldı.

ŞİDDET OLUP BİTİYOR

Verilere göre, 8 gündür süregelen olaylarda şu ana dek 19 eylemci ve 1 Besic (milis güç) mensubu hayatını kaybetti, en az 51 kişi yaralandı. Yaralanmaların çoğunun güvenlik güçlerince kullanılan köpük ve plastik mermilerden kaynaklandığı bildiriliyor. Ülke genelinde en az 990 kişi emniyet güçleri tarafından gözaltına alındı. Resmi makamlar ise ölü ve yaralı sayılarıyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı; yerel kaynaklar, özellikle Kuhdeşt, Lordigan ve Azna kentlerindeki çatışmaların şiddetlendiğine dikkat çekiyor.

‘ÖZELEŞTİRİ’ ÇAĞRISI YAPILIYOR

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, önceki protestolara kıyasla farklı bir yaklaşım benimsedi. Halkın yaşadığı memnuniyetsizliktyi haklı bulan Pezeşkiyan, hükümetin ekonomik durumdan sorumlu olduğunu kabul etti. Yetkililere hitaben, alışılagelmişin dışına çıkarak “Sorunlar için ABD gibi dış aktörleri suçlamayı bırakın.” çağrısında bulundu. Ancak Pezeşkiyan’ın bu ölçülü tavrına rağmen, sokaktaki gerilim sona ermiş değil. 1 Ocak’ta Azna’da bir karakola yapılan saldırıda 3 kişi hayatını kaybetmesi, olayların asayiş sorununun ötesine geçerek bir güvenlik krizine yol açtığını gösteriyor.

TÜM DÜNYA GÖZÜNÜ İRAN’A ÇEVİRMİŞ DURUMDA

Uluslararası toplum, İran’daki durumu takip etmekte. ABD Başkanı, sosyal medya aracılığıyla Tahran yönetimine sert bir uyarıda bulundu. “Eğer İran barışçıl göstericileri vurur ve öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır.” ifadeleriyle olası müdahale ya da destek sinyali verdi.