İran, ABD ve İsrail’in düzenlediği saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıkladı. Devrim Muhafızları, boğazı geçmeye çalışan araçların hedef alınacağını duyurdu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPATILMASI
Devrim Muhafızları Generali İbrahim Cabbar, İran Devlet Televizyonu’na yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını bildirerek, “Geçmek isteyeni vuracağız. Gelmeyin.” şeklinde uyarıda bulundu. Cabbar, petrol fiyatlarının daha da artacağına dikkat çekerek, “Petrol fiyatı 82 dolara çıktı ve tanısı 200 dolara çıkacak.” dedi.
PETROL SEVKİYATINI ETKİLEYECEK
Hürmüz Boğazı, Arap Yarımadası ile İran arasında yer alan kritik bir geçiş noktasıdır. Günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve türevi bu boğazdan dünya pazarlarına ulaşıyor. Bu miktar, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birine tekabül ediyor.
PETROL FİYATLARI YÜKSELECEK
Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, uluslararası veri şirketi Primary Vision Network tarafından yapılan değerlendirmede, boğazın tamamen kapanmasının küresel piyasalar üzerinde sert etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Rizvi, bu durumda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceğini ifade etti. Bu durumun, küresel büyümeyi yaklaşık yüzde 1,5 oranında baskılayabileceği öngörülüyor.
FİYAT ARTIRAN MALİYETLER
Enerji akışında yaşanacak en ufak bir aksamada bile fiyatların yukarı yönlü bir hareket etmesi bekleniyor. Goldman Sachs’ın analizine göre, boğazdan geçen enerji akışının yarıya düşmesi durumunda petrol fiyatları 110 doları bulabilir. İran kaynaklı arz eksikliği fiyatları 90 dolara yükseltebilirken, tamamen kapanma halinde Brent petrolün 130 ile 150 dolar arasında bir seviyeye çıkması olası görülüyor.
TÜM DÜNYA ETKİLENECEK
Yükselen enerji maliyetleri, üretim ve nakliye giderlerini artırarak maliyet enflasyonunu tetikleyecek. Enerji bağımlı sektörlerde fiyat artışları hızlanırken, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde fiyat istikrarı tehlikeye girebilir. Boğazın tam kapanması halinde küresel gayrisafi yurtiçi hasılada (GSYH) yaklaşık yüzde 0,8 oranında bir daralma yaşanması bekleniyor.
TEDARİK ZİNCİRİ RİSK ALTINDA
Jeopolitik gerilim, enerji fiyatlarının yanı sıra deniz taşımacılığını da doğrudan etkiliyor. Bölgedeki askeri ve siyasi tansiyon, sigorta primleri ile navlun ücretlerinin artmasına neden oluyor. Alternatif geçiş yolları, sınırlı kapasiteye sahip olduğu için küresel tedarik zincirindeki kırılganlık artmakta.
ETKİLENEN ÜLKELER
Petrol fiyatları artışının karbon kaynakları ithal eden ülkeleri ekonomik olarak sıkıntıya soksa da, petrol üretici ülkeler için avantaj sağlar. Özellikle Rusya, Ukrayna Savaşı süresince oluşan mali zorluklardan dolayı petrol gelirlerindeki artışla rahatlayacaktır. Hürmüz Boğazı’nın kapanması Avrupa Birliği (AB) üyeleri ve Çin için risk oluşturacak. Bu nedenle AB, enerji ihtiyacını karşılama arayışında sıkıntı yaşayabilirken, kısa vadede Çin, Rusya’dan alacağı ek arz ile açığını kapatmayı başarabilecektir.