İran’da enflasyon ve dövizdeki sert değer kaybı, başkent Tahran’dan diğer şehirlere yayılan protestoları tetikledi. Gösteriler, pazar günü Tahran’ın Büyük Çarşı’sındaki esnafların grev kararı almasıyla patlak verdi. İran riyalinin serbest piyasada Amerikan doları karşısında rekor düzeyde düşmesi, bu grevi ateşleyen etkenlerden biri oldu. Görüntüler, Karaj, Hamedan, Keşm, Malard, İsfahan, Kirmanşah, Şiraz ve Yezd gibi farklı şehirlerde de protestoların olduğunu gösteriyor. Bazı yerlerde polis, kalabalığı dağıtmak amacıyla göz yaşartıcı gaz kullandı.

İRAN HÜKÜMETİNDEN HALKA DİYALOG ÇAĞRISI

Hükümet, protestoları kabul ettiğini belirtirken, sabırlı bir yaklaşım sergileyeceğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, pazartesi gecesi yaptığı açıklamada İçişleri Bakanı’na, protestocuların temsilcileriyle görüşme talimatı verdiğini açıkladı. Amaç, “sorunları çözmek ve sorumlu biçimde hareket etmek” için gerekli adımları atmak. Ayrıca, Pezeşkiyan, Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin’in istifasını kabul ederek yerine eski ekonomi ve maliye bakanı Abdülnasır Hemati’yi atadı.

ABD VE İSRAİL ARASINDA, İRAN KONUŞULDU

İran meselesi, Florida’da ABD Başkanı ile İsrail Başbakanı’nın yaptığı görüşmede de önemli bir yer tuttu. Ortak basın toplantısında, Trump’ın İran’daki rejim değişikliğini destekleyip desteklemediğine dair net bir açıklama yapmadığı görüldü. Trump, “Çok büyük sorunları var. Müthiş bir enflasyon var. Ekonomileri çökmüş durumda. İnsanların da pek mutlu olmadığını biliyorum” ifadesinde bulundu. İran’ın balistik füze veya nükleer programlarını yeniden geliştirmesi durumunda, İsrail’in yeni hava saldırılarına destek verebileceğini de ekledi.

PROVOKASYON MU, YOKSA HALKIN ÖFKESİ Mİ?

Üniversite öğrencileri de protestsalara katılarak Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alarak “Diktatöre ölüm” sloganını attı. Sürgündeki İran kraliyet ailesinin varisi Rıza Pehlevi, X üzerinden halka seslenerek, “Sizinleyim. Zafer bizim çünkü davamız haklı ve çünkü biriz. Bu rejim iktidarda kaldıkça ülkenin ekonomik durumu kötüleşmeye devam edecek” açıklamasını yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Farsça X hesabı da protestocuları destekleyerek, “İran halkının cesaretlerini övdüğünü” belirtti. Pezeşkiyan ise salı günü, “her türlü baskıcı saldırganlığa” yanıtın “sert ve caydırıcı” olacağı mesajını verdi. Hamaney, Eylül ayında İsrail yönetiminin savaş sırasında İran’da kitlesel protesto patlaması beklediğini ifade ederek, “Sokaklarda fitne yaratmak istiyorlar. Ama İran halkı düşmanlarından hiç etkilenmedi” dedi.