İsrail hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’da uluslararası toplumun büyük tepkisini çeken ve bölgeyi ikiye bölecek bir yerleşim planını ilerletti. İsrail Konut Bakanlığı, Kudüs yakınlarındaki E1 bölgesinde 1200’den fazla konut için ihale ilanı yayımladı. Bu adım, Doğu Kudüs’ten Batı Şeria’ya kesintisiz bir Yahudi yerleşim bloğu oluşturmayı ve Batı Şeria’yı kuzey ile güney olarak bölmeyi amaçlıyor.
Plan, iki devletli çözümün temelini oluşturan Doğu Kudüs’ü Batı Şeria’nın geri kalanından koparacak bir yapıya sahip. İhale sürecinin son başvuru tarihi ise İsrail’de ekim ayı sonunda yapılacak seçimlerden bir hafta öncesine denk geliyor.
İSRAİL'İN SON DAKİKA MANEVRASI
İsrail yerleşim karşıtı izleme örgütü Peace Now, bu hamleyi hükümetin görev süresinin sonunda izlediği “yakılı toprak politikasının” bir parçası olarak nitelendirdi. Örgütten yapılan açıklamada, “Bu, hükümetin görev süresinin sonunda İsrail için uzun yıllar sürecek çatışma ve kan dökülmesini güvence altına almak için yaptığı son dakika manevrasıdır” ifadelerine yer verildi.
İsrail, uzun yıllar boyunca uluslararası eleştiriler ve baskı nedeniyle E1 bölgesindeki planlama ve inşaat faaliyetlerini bilinçli olarak erteliyordu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki mevcut hükümet, batılı ülkelerin yerleşimci hareketiyle bağlantılı kişilere yaptırım uygulamasına rağmen Batı Şeria’daki yerleşim onaylarını önemli ölçüde hızlandırdı.
BATILI ÜLKELERDEN ORTAK TEPKİ
Mayıs ayında Kanada, Avustralya ve Almanya’nın aralarında bulunduğu birçok batılı ülke, şirketleri Batı Şeria ve E1’deki inşaatlara katılmanın “yasal ve itibar sonuçları” konusunda uyarmıştı. Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere, Norveç ve Hollanda liderleri perşembe günü yaptıkları ortak açıklamada bu uyarıyı yineledi. Açıklamada, “Batı Şeria’da yerleşimcilerin sivillere karşı benzeri görülmemiş şiddet olayları ve Filistin ekonomisine yönelik ciddi kısıtlamaların yaşandığı bir dönemde bu karar daha da endişe vericidir” denildi.
İsrail, E1 planına geçen yıl son onayı vermişti. Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich o dönemde, “Filistin devleti sloganlarla değil eylemlerle masadan siliniyor” ifadelerini kullanmıştı.
İNGİLTERE'DEN SERT MESAJ
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Milliband, planların ilerletilmesi kararını “kabul edilemez ve yıkıcı bir eylem” olarak nitelendirdi. Milliband yaptığı açıklamada yaptırım tehdidinde bulunarak, “Britanya kenara çekilip iki devletli çözümün yok edilmesini kabul etmeyecek” dedi.
Kendisine yanıt veren İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise perşembe günü X hesabından, “İngiltere’nin Yahudi halkına tarihi küçük vatanlarında nerede yaşayabilecekleri konusunda ders vermesi saçmalıktır” açıklamasını yaptı.
FİLİSTİN VE MISIR'DAN SERT TEPKİ
İşgal altındaki Batı Şeria’daki tüm İsrail yerleşimleri, uluslararası toplumun ve Birleşmiş Milletlerin büyük çoğunluğu tarafından uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor. Buna rağmen yerleşimciler son yıllarda onlarca izinsiz karakol kurmayı başardı ve sonrasında İsrail hükümetinin onayını almayı başardı.
Filistin’in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Riyad Mansur, İsrail’in E1 inşaatına devam etme kararının “son derece tehlikeli, sorumsuzca ve tehditkar” olduğunu söyledi. Mansur, “Bu durdurulmak zorunda” ifadelerini kullandı.
Mısır hükümeti de İsrail’in yeni ihalelerini kınayarak uluslararası toplumu planları durdurmaya çağırdı. Mısır hükümetinden yapılan açıklamada, “Mısır, işgal altındaki Filistin topraklarının yasal statüsünü ve demografik yapısını değiştiren, iki devletli çözümün uygulanma şansını zayıflatan yasadışı yerleşim genişletmesi yoluyla emrivaki politikasını yerleştirme girişimlerini tamamen reddediyor” denildi.