Prof. Dr. OSMAN BEKTAŞ’DAN DEPREM DENGESİ AÇIKLAMASI
İstanbul’da deprem riskiyle ilgili önemli bilgiler sunan Prof. Dr. Osman Bektaş, megakentin çevresinde bulunan çukurların kritik rolüne dikkat çekti. 23 Nisan tarihinde gerçekleşen 6.2 büyüklüğündeki depremin, Kumburgaz Çukuru sayesinde İstanbul’a ulaşamadığını ifade eden Bektaş, “Çukurlar, jeolojik yapıları gereği deprem enerjisini sönümleyebiliyor” açıklamasında bulundu.
MEGAKENTİ KORUYAN BARRİYERLER
Prof. Dr. Bektaş, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, “İstanbul’u depremden koruyan çukurlar: 1912 Mürefte M7,4 depreminin İstanbul’a doğru ilerleyişini Orta Marmara Çukuru, 1999 M7,4 İzmit depreminin batıya ilerleyişini Çınarcık Çukuru, 2025 M6,2 Silivri depreminin İstanbul’a yürüyüşünü de Kumburgaz Çukuru durdurmuştur. Neden?” diyerek sorular yöneltti.
JEOLJİK ÖZELLİKLERİN ETKİSİ
Bu çukurların nasıl çalıştığını açıklayan Prof. Dr. Bektaş, “Çukurlar, jeolojik özellikleri nedeniyle deprem enerjisini sönümleyici şekilde çalışıyor. Creep, önündeki deprem kırığının ilerleyişini durdurarak stresi arka taraftaki segmente aktarıyor. Sonuç olarak, iki büyük deprem arasında kalan merkezi Ana Marmara Fayı parçalı bir şekilde kırılıyor” şeklinde bilgi verdi.
YER KABUĞUNDAN GELEN DİNAMİKLER
Marmara çukurlarının, yer kabuğunun gerilme ve incelme açısından en fazla etkilendiği bölgeler olduğunu belirten Bektaş, kabuğun ince olması nedeniyle magma sıcaklığının yüzeye daha yakın olduğunu vurguladı. Bu durumun sonuçları hakkında şöyle konuştu: “Yüksek ısı ve plastikleşmiş kayaç yapısı burada fayın ‘gevrek’ değil, ‘sakız gibi’ sünek bir yapıda olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu çukurlar, gaz ve su yönünden oldukça zengin. Yüksek basınçlı sıvılar fay zonlarını yağlayarak, enerjinin birikmesini engelliyor; bunun yerine , ‘CREEP’ (sürünme) hareketini gerçekleştirerek, deprem kırığını bariyer gibi durduruyor.”