Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmalarını aralıksız sürdüren Bakanlık, sahte fatura düzenlemeleri ile ilgili önemli bir adım attı. Gerçek bir mal teslimi veya hizmet sunumunun bulunmadığı durumlarda sahte belgelerle işlem yapanlara yönelik sahte belgeyle mücadelesini, Kural Tabanlı Sahte Belge Risk Analiz Programı (SARP) ve Riskli İade Takip ve Analiz Programı (RİTAP) ile sürdüren Gelir İdaresi Başkanlığı, şimdi yapay zeka tabanlı analiz uygulaması olan KAŞİF ile bu süreçte hız kazandı. Bu yeni sistemle, sahte belge düzenleyenler ve haksız iade talep eden mükellefler her gün izleniyor.

YENİ ANALİZ TEKNOLOJİSİ

KAŞİF, makine öğrenmesi ve yapay zeka teknolojileri kullanarak, var olan kural tabanlı sistemlerin dışına çıkarak, büyük verileri günlük olarak analiz ediyor ve riskli durumları belirliyor. Mükelleflerin davranış değişikliklerini otomatik olarak algılayabilen KAŞİF, yeni gelişmelerin her birini tekrar değerlendirerek riskli mükelleflerin tespit edilmesini sağlıyor. Uygulama ile, yaklaşık 4 milyon mükellef günlük bazda analiz edilerek, riskli davranışlar çeşitli kategorilere ayrılarak hızlı ve hassas bir şekilde raporlanıyor.

HIZLI TESPİTLER

KAŞİF uygulaması devreye alındığında, sahte belge düzenleme riski taşıyan mükellefler hakkında önemli bulgular elde edildi. Örneğin, toptan ticaret alanında faaliyet gösteren ve alım gerçekleştirmeden mükellefiyet tesis eden bir kişi, aynı gün içinde 3 sahte fatura düzenleyerek tespit edildi. Başka bir örnekte, sahte belge düzenleme riski yüksek olan mükelleflerden birinin, kuruluş tarihinin 5’inci gününde 50 milyon lira tutarında 5 sahte fatura düzenlediği belirlendi. Ayrıca, bir çalışanın adının geçtiği 7 şirketten 6’sı için sahte belge düzenleme amacıyla operasyon gerçekleştirildiği saptandı ve bu şirketler tarafından düzenlenen faturaların toplam değeri 246 milyon lira olarak belirlendi.

VERGİ İNCELEMELERİ BAŞLIYOR

Son üç ay içinde kurulan ve toplamda 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin, ticari veya mesleki faaliyetleri olmaksızın sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu belirlendi. Ayrıca, beyannamesinde 7,7 milyon lira KDV iadesinde bulunan bir mükellefin SEVİYE! haksız iade talebinde bulunduğu tespit edildi. Sahte belge düzenleme riski yüksek olan bu mükellefler, vergi incelemesine tabi tutulmak üzere Vergi Denetim Kurulu’na bildiriliyor ve iş yerlerinde etkin yoklamalar ile sahte belge düzenlemek için tesis edilen mükellefiyetlerin kayıtları kapatılıyor.

TEKNOLOJİK GELİŞMELER

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, teknolojik uygulamaların kayıt dışı ekonomiyle mücadelesini güçlendirdiğini belirterek, “Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle, kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve gerekli işlemleri yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum.” şeklinde konuştu. Ayrıca, risk analiz altyapısının sürekli yenilendiğini vurgulayan Şimşek, “Bu uygulamalar, kayıt dışı ekonomiyi etkin bir şekilde ortadan kaldırmayı ve rekabetçi eşitsizlikleri azaltmayı sürdürecek.” dedi.