OKYANUS SICAKLIKLARI VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıkları bazen normalden daha yüksek, zaman zamansa daha düşük olabiliyor. Sıcaklık yükseldiğinde bu durum “El Nino”, düştüğünde ise “La Nina” adıyla anılıyor.
KÜRESEL SICAKLIK REKORU
Avrupa Birliği’nin uydu izleme sistemi olan Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin verilerine bağlı olarak, geçtiğimiz ağustos ayı, 16,6 derece ile 1991-2020 dönemi ağustos ortalamasının 0,49 derece üzerine çıktı ve kayıtlara geçen en sıcak üçüncü ağustos oldu. Geçen ayın sıcaklıkları 2023 ve 2024’teki en sıcak iki ağustosa göre 0,22 derece serin kalırken, 1850-1900 dönem ortalamasının ise 1,29 derece üzerinde meydana geldi. Eylül 2024 ile Ağustos 2025 döneminde sıcaklık, 1991-2020 ortalamasının 0,64 derece, sanayi öncesi dönemin ise 1,52 derece üstünde ölçüldü. Yaz mevsimi boyunca, halen geçerli sıcaklık ortalaması ise 1991-2020 ortalamasının 0,47 derece üzerinde kaldı ve bu yıl, 2023 ile 2024’ten sonra kayıtlardaki en sıcak üçüncü yaz olarak belirlendi.
AVRUPA’DA YAZ SICAKLIĞI
Avrupa’da ise bu yaz dönemi sıcaklıkları 1991-2020 ortalamasının 0,9 derece üzerinde kaydedildi ve bölgede en sıcak dördüncü yaz mevsimi olan bir dönem yaşandı. Kıtanın neredeyse tamamında sıcaklıklar, ortalamanın üzerinde kaldı; sıcaklık dalgalanmaları özellikle Avrupa’nın batı kesimlerinde, Güneydoğu Avrupa ve Türkiye’de belirginleşti. Batı ve Güney Avrupa’nın geniş bir kesimi, Balkanlar, Karadeniz çevresi, İskandinavya ve kuzeybatı Rusya’da kuraklık koşulları hâkim oldu. Ortalama deniz yüzeyi sıcaklıkları, Ağustos 2025 sırasında 60 derece güney ile 60 derece kuzey arasında 20,82 derece olarak kaydedildi.
TÜRKİYE’DE SICAKLIK DURUMU
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, yaz aylarında ölçülen sıcaklıklarla ilgili bilgileri paylaştı. Bu yıl, önceki yıla göre daha serin bir yaz yaşandığını belirten Kurnaz, Türkiye’de ilk kez resmi olarak 50 derecenin üstünde sıcaklıklar gözlemlendiğine dikkat çekti. Kurnaz, “Bu çok sıcak bir gün, çok sıcak bir noktaya denk geldi ama geri kalan zamanda geçen senenin ortalamasına göre daha serindik” diye ekledi. Küresel ölçekte, mevcut yaz mevsiminin geçen yıla oranla 0,22 derece daha soğuk, 1940-1970 ortalamasına göre ise yaklaşık 1,1 derece daha sıcak olduğunu ifade etti.
KÜRESEL ISINMA VE LA NİNA İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
Kurnaz, Pasifik Okyanusu’nun belirli kısımlarında deniz suyu sıcaklıkları normalin altında olduğunda buna “La Nina” denildiğini belirterek, “La Nina şu anda yok, yazın başında vardı ama çok zayıf bir La Nina’ydı” ifadesini kullandı. Şu an nötr durum durumdayız ve bir süre daha bu şekilde devam edeceğiz. Belki ekim ayında hafif bir La Nina görülebilir. Ancak şubattan sonra büyük ihtimalle yeniden nötr duruma geçecek. “Pasifik’te illa La Nina ya da El Nino olmak zorunda değil” diyen Kurnaz, arka planda sürekli artan bir küresel ısınma etkisinin mevcut olduğunu ve dolayısıyla bu durumların yaşanmaması halinde bile 2025 Haziran-Ağustos döneminin en sıcak üçüncü yaz olabileceğini vurguladı. Ayrıca, kötü bir El Nino yaşanmamasının, Türkiye’de geçen yıl yaşanan zirai don gibi olayların ortaya çıkmasını zorlaştıracağını belirtti.