NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Hırvatistan’a düzenlediği resmi ziyaret sırasında Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic ile birlikte Hırvatistan Hava Kuvvetleri’nin yeni hava araçlarını inceledi. Plenkovic, Rutte’ye ABD yapımı Sikorsky UH-60 Black Hawk helikopterleri, Türk yapımı Bayraktar TB2 SİHA’ları ve Fransız yapımı Rafale savaş uçaklarını tanıttı. Ziyaretin ardından Rutte ve Plenkovic, Zagreb’deki hükümet binasında ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi.

DENİZ YOLLARININ AÇILMASIYLA RUSYA VE ÇİN’İN RİSKİ ARTABİLİR

Basın toplantısında, İngiltere ve Almanya’nın öncülüğündeki bazı Avrupa ülkelerinin Arktik bölgesindeki askeri varlıklarını artırma planlarına yönelik bir soruya yanıt veren NATO Genel Sekreteri Rutte, “Tüm müttefiklerin Arktik bölgesinin güvenliğinin önemi konusunda hemfikir olduğunu belirtmek isterim. Çünkü deniz yollarının açılmasıyla birlikte Rusların ve Çinlilerin daha aktif hale gelme riski olduğunu biliyoruz” şeklinde bir açıklama yaptı. Rutte, Arktik bölgesindeki sekiz ülkeden yedisinin NATO üyesi olduğunu vurgulayarak, “NATO dışında kalan tek Arktik ülkesi Rusya’dır, ancak günümüzde Çin’in de neredeyse bir Arktik ülkesi haline geldiği ileri sürülebilir” ifadesini kullandı. Bu durumun, NATO üyesi ülkeler arasında Arktik bölgesinin güvenliğini sağlamak için yapıcı tartışmalara zemin hazırladığını söyleyen Rutte, “İttifak olarak bu bölgenin güvenliğinin sağlanması için nelerin yapılabileceğini konuşuyoruz. Bu, öncelik olmalı” dedi.

ARKTİK BÖLGESİNİ KORUMAK ÖNCELİĞİMİZ OLMALI

Hava koşullarındaki değişim ile yeni deniz yollarının açıldığını dile getiren Rutte, “Bu bölgeyi korumak için her şeyi yapmalıyız. Burası, NATO topraklarının hayati bir parçasıdır. Geçmişte NATO, Arktik’te bu kadar etkin değildi, ancak 2025’ten itibaren Arktik’e kıyısı olan yedi Yüksek Kuzey müttefikinin talepleri doğrultusunda NATO daha aktif hale geldi” dedi. Rutte, “Bir sonraki adım, kolektif olarak neyin risk altında olduğunu korumak için nasıl bir yöntem geliştireceğimizdir” açıklamasında bulundu.

HAVA SAHASINI KONTROL ALTINA ALMAKTA HIRVATİSTAN’I TAKDİR EDİYORUM

2022 yılında NATO üyesi Macaristan ve Romanya’nın hava sahalarından geçmiş olan bir Rus yapımı insansız hava aracının neden olduğu güvenlik krizine değinerek, Hırvatistan’ın günümüzdeki durumu hakkında bir soruya Rutte, “Hava sahasının kontrolünü devraldığı için Hırvatistan’ı takdir ediyorum. Bu sabah, o sistemi işleten personel ve Fransa, Türkiye ve ABD’den alınan teçhizatı bizzat görmek büyük bir etki yarattı. Hırvatistan, hava sahasını kontrol etmenin yanı sıra diğer NATO müttefiklerine de gerektiğinde destek sunabiliyor” değerlendirmesini yaptı. Rutte, NATO’nun insansız hava aracı ihlalleri ve savaş uçaklarıyla yapılan hava sahası ihlalleri sonrası “Doğu Gözcüsü” girişimini başlattığını, bu projenin müttefik topraklarının korunmasını hedeflediğini ifade etti.

TÜRKİYE’DEN ALDIĞIMIZ İHA TEKNOLOJİLERİ BÜYÜK BİR ÜSTÜNLÜK SUNUYOR

NATO’nun İHA konusunda kendisini geliştirdiğini belirten Rutte, “Türkiye’den aldığınız İHA teknolojilerini görmek beni çok etkiledi. Ayrıca, Hırvatistan’ın bu alanda kendi yerli sanayisinin de varlığı takdire şayan” dedi. Grönland’a yönelik tehditler nedeniyle NATO içerisinde bir kriz olduğu iddialarını da reddeden Rutte, Amerikan Başkanı Donald Trump’ın üzerindeki övgülerle ilgili, “Ben her zaman ittifak için faydalı işler yapan kişileri takdir ederim. Trump’ın savunma harcamalarını artırma teşvikiyle NATO için doğru işler yaptığını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

BİRLİKTELİK İÇİNDE HAREKET EDİYORUZ

ABD Başkanı Trump’ın Grönland’a dair tehditlerinin ittifak içerisinde kriz oluşturduğu yönündeki soruya Rutte, NATO ülkelerinin Arktik bölgesi güvenliği için birlikte hareket ettiğini dile getirdi. “Bugün İngilizler ve Almanlar tarafından yapılan bazı duyuruları da gördünüz. Şu anda Yüksek Kuzey’deki yedi müttefikimizle birlikte ilerlemek için çalışıyoruz. Bu, ABD, Kanada, İzlanda ve Danimarka ile Yüksek Kuzey’e kıyısı olan diğer Avrupa ülkelerini kapsıyor” dedi. Danimarka’nın savunma yatırımlarını artırdığı bilgisini paylaşan Rutte, “Grönland gibi bölgelerin savunulmasına yönelik özel kabiliyetler açısından da önemli yatırımlar yapıyorlar. Daha fazla F-35 alıyorlar ve uzun menzilli insansız hava araçları edinme yönünde çalışmalar yürütüyorlar” diye ekledi. Rutte, bir gazetecinin “Yani hiçbir kriz söz konusu değil mi?” sorusuna, “Hayır, hiç değil” şeklinde yanıtladı.

ABD DAHİL, TÜM MÜTTEFİKLER ÜZERİNE DÜŞENİ YAPMALI

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic de, ABD Başkanı Trump’ın Grönland ile ilgili tehdidine yanıt verirken, “NATO’nun en büyük ülkesi ABD dahil, tüm müttefikler birbirine saygı duymalı. Rutte’nin belirttiği gibi Arktik ile ilgili endişeler var ve Grönland da bu konuya dahil. Ancak görüşmelerle, ABD’nin talep ettiği güvenliği sağlayacak ve Grönland’ın da Danimarka’nın parçası olarak kalmasını sağlayacak bir çözüm bulacağınıza inanıyorum” şeklinde konuştu.