Türkiye’de 2017 yılında yürürlüğe giren bir düzenlemeyle tüm yerli altın üretiminin alma yetkisi öncelikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na verilmişti. Ancak Merkez Bankası, yerel altın madenlerinden alım işlemlerini durdurma kararı aldı.
OLUMLU GÖRÜŞLER
Uzmanlar, Merkez Bankası’nın bu kararının uluslararası altın piyasası ile yurtiçi piyasalar arasındaki 12 bin dolara ulaşan fiyat farkının düşmesine neden olacağını belirtiyor. Altın ithalatı kotasından dolayı zor bir süreç yaşayan sektöre destek olması beklenen söz konusu karar, genel itibarıyla olumlu karşılandı. Yıllık 40 ton seviyesinde olan yerel altın üretiminin doğrudan madenlerden satılmasının, altın ithalatından kaynaklanan cari açığı azaltmada etkili olacağı öngörülüyor.
BAŞKA YOLLAR DENEYEBİLİRİZ
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, altın alımlarındaki bu duraksamanın yurtiçindeki fiyatları etkileyebileceğini ifade etti. Yılmaz, şu açıklamayı yaptı: “Merkez Bankası altın ithalatına kota koydu. Bu, iki sonuç doğurdu. Kâğıt üzerinde altın ithalatında bir azalma var gibi görünse de, maalesef bu durumda alternatif yollar arayanlar da oldu.” Yılmaz, Türkiye’nin altın rezervinin 643 ton civarında bulunduğu ve dünya sıralamasında 9. sırada yer aldığını belirtti.
FİYATLARDAKİ FARK KAPANABİLİR
Yılmaz, altın alımlarının durmasının nedenleri arasında fiyat farklarının kapanması amacıyla iç üretimin değerlendirilmesinin gerekliliğini vurguladı. Bu durumun, hem fiyat farklılıklarının önüne geçmek hem de olumsuz yolları engellemek adına önemli bir adım olabileceği ifade edildi. Alımların yeniden başlayıp başlamayacağına dair Yılmaz, “Bu dönemin 2-3 ay kadar süreceğini düşünüyorum, ardından alımlar yeniden başlayacaktır.” dedi.
CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLER YAPABİLİR
Alım duraksaması ile birlikte cari açık üzerindeki etkilerinin karmaşık olabileceğini belirten Yılmaz, “Fiyatta realizasyon olumsuz etkileyebilir, ancak aynı zamanda ithalatı düşürmek açısından pozitif bir etkisi olabilir.” şeklinde değerlendirdi.
OLASILIĞI VE NEDENLERİ
Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Yücel, TCMB’nin altın alımlarını durdurduğunu doğrulayarak bu durumun nedenlerine dair bilgi verdi. Yücel, “TCMB altın alımlarını otomatik olarak gerçekleştiriyor. Eğer alım yapılmadığı dönemler varsa bu durum açıklanıyor.” dedi. Ayrıca, Merkez Bankası’nın rezerv çeşitlendirmesi ve piyasalardaki belirsizliklerden kaynaklı bir pozisyon değişikliği yapmış olabileceğini ifade etti.
İTHALAT KOTASI İLE İLİŞKİSİ
TCMB Eski Kıdemli Ekonomisti Dr. Ali Çufadar, altın alımlarının ekonomik program üzerindeki önemli etkilerini anlattı. Çufadar, “Alımların durması, ithalat kotası ile çelişebilir.” yanıtında bulundu.
REZERVLER ARTIYOR
2025 yılı, Merkez Bankası’nın rezervlerini güçlendirme çabalarının arttığı bir dönem oldu. Dünya Altın Konseyi verilerine göre, Türkiye son yıllarda önemli altın alımları gerçekleştirdi. 2025 yılı 3. çeyrek verilerine göre, geçen yılın aynı dönemine göre altın alımları yüzde 13 artarken, önceki çeyreğe göre yüzde 6 azaldı. 17 Ekim ile sona eren haftada toplam rezervler 198,4 milyar dolara ulaşırken, altın rezervleri 111,2 milyar dolara çıktı. 24 Ekim itibarıyla altın fiyatlarındaki küresel gerilemenin bu değeri yaklaşık 5 milyar dolar düşüreceği tahmin ediliyor.