Milli İstihbarat Teşkilatı, kamuya açtığı arşiv çalışmaları çerçevesinde, “Arabistanlı Lawrence” olarak bilinen İngiliz casus Thomas Edward Lawrence’a dair önemli bir belgeyi yayımladı. Yayınlanan belgede, Lawrence’ın Mısır, Suriye ve Irak’ta çeşitli kıyafetler giyerek ve farklı takma isimler kullanarak gizli operasyonlar yürüttüğü bilgisi yer aldı. İstihbarat raporunda, Lawrence’ın Kudüs’teki faaliyetleri sırasında bazen Müslüman bir din adamı, bazen de Yahudi bir haham kılığına girerek yerel topluluklarla etkileşimde bulunduğu belirtildi. Söz konusu belgede, Lawrence’ın Müslümanlar ve Yahudiler üzerindeki yönlendirici ve kışkırtıcı etkilerinin istihbarat tarafından doğrulandığı ifade ediliyor.

1929 TARİHİ RESMİ YAZI

MİT’in resmi internet sitesi üzerindeki “Özel Koleksiyon” bölümündeki “Belgeler” sekmesinde yayımlanan bu belge, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından 23 Eylül 1929 tarihinde kaleme alındı. Belge, Büyük Erkan-ı Harbiyye Reisliği, Dahiliye Vekâleti ve Hariciye Vekâleti’ne gönderildiği kaydediliyor. Yazının ekinde, Lawrence’a ait asker üniformalı bir fotoğrafın da yer aldığı bilgisi bulunuyor. Belgede yer alan ifadeler şöyle: “Kahire’deki Mason kulübüne Suriye ve Filistin’den gelen mevsuk ve teyit edilmiş malumatı ikinci maddede arz eylerim. İngiliz entelicens servis şeflerinden meşhur casus Miralay Lavrens’in bundan iki ay mukaddem Mısır’da şeyh Aptullah namı müstearile bir müddet bulunduktan sonra Suriye ve Irak’a geçtiği ve geçen ağustos ayı zarfında ansızın Kudüs’e geldiği ve elyevm Sudan’ın Hartum şehrinde bulunduğu anlaşılmıştır.”

LAVRENS’İN AKTİVİTELERİ

Belgede, Lawrence’ın Kudüs’te bulunduğu süre içinde zaman zaman Müslüman hoca kıyafetinde ve “şeyh Aptullah” ismiyle, bazen de Amerikalı Yahudi hahamı olarak “Yakos İskinazi” adıyla hareket ederek, bölgede bulunan Müslüman ve Yahudilere zehirli telkinlerde bulunduğu ve bu durumun birçok tanık tarafından teyit edildiği bilgisi vurgulanıyor. Lawrence’ın, bölgedeki kargaşayı artırmak ve Filistin’de bir ihtilal çıkarmak amacıyla, Türk ve Arapların bağımsızlık taleplerinin aleyhine çalıştığına dair istihbarat kayıtları bulunuyor.

HEDEF VE PLANNANAN KAOS

Aynı zamanda, entelicens servisinin Mısır’daki sıkıntılı durumu kullanarak, İngiliz parlamentosunda mevcut hükümeti zayıflatma gayesiyle Mısır’da karışıklıklar çıkarmayı planladığı ifade ediliyor. Sudanın bu süreçte karışıklıkların çıkartılması için en uygun yer olduğu, çünkü İngiliz yönetimi altında olması ve bölgesel bağlantıları sayesinde Mısır’a yönelik suikast girişimlerinin kolaylıkla gerçekleştirilebileceği belirtiliyor. Mısır’daki karışıklıkların da bu suretle engellenmiş olacağı öngörülmektedir.